Atmosphere

= 1 Scope of this document = The following is a background literature for teachers. It summarises the things to be known to a teacher to teach this topic more effectively. This literature is meant to be a ready reference for the teacher to develop the concepts, inculcate necessary skills, and impart knowledge in Atmoshere from Class 9 to Class 10.

= 2 Syllabus =

= 3 Concept Map =

= 4 Theme Plan =

= 5 ವಾಯುಮಂಡಲ = '''II.  DAiÉÄÌ ªÀiÁrzÀ ¥ÀoÀå «µÀAiÀÄ PÉëÃvÀæzÀ°è ¨ÉÆÃ¢ü¸À¨ÉÃPÁzÀ ¥ÀjPÀ®à£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ G¥À ¥ÀjPÀ®à£ÉUÀ¼ÀÄ'''

6£ÉÃ vÀgÀUÀw:

K¶AiÀiÁ, AiÀÄÆgÉÆÃ¥ï, D¦üæPÁ RAqÀUÀ¼À ¨sËUÉÆÃ½PÀ ¸À¤ßªÉÃ±À, ««zsÀ jÃwAiÀÄ ªÁAiÀÄÄUÀÄt PÀAqÀÄ§gÀÄªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼ÀÄ.

7£ÉÃ vÀgÀUÀw

GvÀÛgÀ CªÉÄÃjPÀ, zÀQët CªÉÄÃjPÀ, D¸ÉÖçÃ°AiÀiÁ, CAmÁQÖðPÀ RAqÀUÀ¼À ¨sËUÉÆÃ½PÀ ¸À¤ßªÉÃ±À ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄt ºÁUÀÆ ¸À¸ÀåªÀUÀðUÀ¼À £ÀqÀÄ«£À ¸ÀA§AzsÀ.

8£ÉÃ vÀgÀUÀw:

'''ªÁAiÀÄÄUÀÄtzÀ CxÀð ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄºÀvÀé: '''

¥ÀÈyéAiÀÄ ¸ÀÄvÀÛ®Æ DªÀj¹gÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄ«£À vÉ¼ÀÄªÁzÀ ¥ÀzÀgÀªÉÃ ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®. ¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ°£À fÃ«UÀ¼À C¹ÛvÀéPÉÌ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ°ègÀÄªÀ C¤®UÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ WÀlPÀUÀ¼ÁzÀ ¤ÃgÁ«, zsÀÆ½PÀtUÀ¼ÀÄ PÁgÀtªÁVªÉ.

'''ªÁAiÀÄÄUÀÄtzÀ gÀZÀ£É ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAAiÉÆÃd£É:'''

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®ªÀÅ ¸ÁgÀd£ÀPÀ, DªÀÄèd£ÀPÀ EvÁå¢ C¤®UÀ½AzÀ gÀavÀªÁVzÉ. ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®ªÀÅ LzÀÄ ªÀ®AiÀÄUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢zÉ.

'''ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ WÀlPÀUÀ¼ÀÄ: '''

GµÀÚvÉ, MvÀÛqÀ, ªÀiÁgÀÄvÀ, DzÀæðvÉ, ªÉÆÃqÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ¼ÉUÀ¼ÀÄ ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®zÀ ¥ÀæªÀÄÄR WÀlPÀUÀ¼ÁVªÉ. EªÀÅUÀ¼ÀÄ MAzÀÄ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀÄªÀ°è ¥ÀæªÀÄÄR ¥ÁvÀæ ªÀ»¸ÀÄvÀÛªÉ.

'''ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ GµÁÚA±À: '''

¸ËgÀ ±ÁRªÀÅ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯É HzsÀéðªÀÄÄR ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄvÀ® ºÀAaPÉ JA§ JgÀqÀÄ jÃwAiÀÄ°è ¥Àæ¸ÀgÀtªÁUÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ°£À GµÀÚvÉAiÀÄ C¸ÀªÀiÁ£À ºÀAaPÉUÉ CPÁëA±À, ¨sÀÆ ¨sÁUÀ ªÀÄvÀÄÛ d®¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀªÀÄÄzÀæ ¸Á«Ä¥Àå, ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖ¢AzÀ EgÀÄªÀ JvÀÛgÀ, ªÀÄtÄÚ, ¥ÀªÀðvÀUÀ¼ÀÄ, ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀ£À¸Ààw EvÁå¢ CA±ÀUÀ¼ÀÄ PÁgÀtªÁVªÉ. ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ DPÁgÀ, CPÁëA±À, ªÁAiÀÄÄ«£À MvÀÛqÀ EvÁå¢UÀ¼À ¥Àæ¨sÁªÀ¢AzÀ GµÀÚ ªÀ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ ¤ªÀiÁðtªÁUÀÄvÀÛªÉ.

'''ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀ: '''

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀªÀÅ HzsÀéðªÀÄÄR ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄvÀ® ºÀAaPÉ JA§ JgÀqÀÄ «zsÀUÀ¼À°è «vÀgÀuÉ AiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. MvÀÛqÀzÀ «vÀgÀuÉAiÀÄ°è ªÀåvÁå¸À GAmÁUÀ®Ä GµÁÚA±À, CPÁëA±À ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÀæªÀÄlÖ ¢A¢gÀÄªÀ JvÀÛgÀ EvÁå¢UÀ¼ÀÄ ¥ÀæªÀÄÄRªÁV ¥Àæ¨sÁªÀªÀ£ÀÄß ©ÃgÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÁVAiÉÄÃ ¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ¯É MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ GAmÁUÀÄvÀÛªÉ.

ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: 

MvÀÛqÀ ºÁUÀÆ GµÀÚvÉ ¥ÀjuÁªÀÄªÁV ««zsÀ jÃwAiÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ GAmÁUÀÄvÀÛªÉ. ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖ¬ÄAzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀzÀ ¥ÀnÖAiÀÄ PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ.

DzÀæðvÉ: 

¸ÁUÀgÀ ¸ÀªÀÄÄzÀæUÀ¼À ¤ÃgÀÄ ¨sÁ¶àÃ¨sÀªÀ£ÀzÀ ªÀÄÆ®PÀ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ® ªÀ£ÀÄß ¸ÉÃgÀÄvÀÛzÉ. ªÀ£À¸ÀàwUÀ¼À ¨sÁµÀà «¸Àdð£É¬ÄAzÀ®Æ ¤ÃgÁ« ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®ªÀ£ÀÄß ¸ÉÃgÀÄvÀÛzÉ. ªÁAiÀÄÄ« £À°ègÀÄªÀ ¤ÃgÁ«AiÀÄ ¥ÀæªÀiÁtªÉÃ DzÀæðvÉ. DzÀæðvÉAiÀÄ£ÀÄß JgÀqÀÄ «zsÀUÀ¼À°è PÁt§ºÀÄzÀÄ. 1) ¸Á¥ÉÃPÀë DzÀæðvÉ 2) ¤gÀ¥ÉÃPÀë DzÀæðvÉ.

ªÉÆÃqÀ: 

ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®zÀ°ègÀÄªÀ GµÁÚA±À PÀrªÉÄAiÀiÁzÁUÀ ¤ÃgÁ«AiÀÄÄ E§â¤ ©AzÀÄ«VAvÀ®Æ PÉ¼ÀUÉ vÀA¥ÁV d¯ÁPÀµÀðPÀ PÀtUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¸ÀÆPÀëöä PÀtUÀ¼ÁV ¸ÁA¢æÃPÀgÀtUÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ. EzÀ£ÉßÃ ªÉÆÃqÀ JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. ªÉÆÃqÀUÀ¼À£ÀÄß CªÀÅUÀ¼À DPÁgÀ ºÁUÀÆ JvÀÛgÀzÀ DzsÁgÀ¢AzÀ ««zsÀ ªÀiÁzÀjUÀ¼ÁV «AUÀr¸À¯ÁVzÉ.

ªÀÄ¼É: 

ªÁAiÀÄÄ«£À°ègÀÄªÀ ¤ÃgÁ«AiÀÄÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉÆA¢UÉ ZÀ°¹ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÁV vÀA¥ÀÄUÉÆAqÀÄ ¤Ãj£À gÀÆ¥ÀzÀ°è ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ©Ã¼ÀÄvÀÛzÉ. EzÀ£Éß ªÀÄ¼É J£ÀÄßªÀgÀÄ. ©zÀÝ ¤ÃgÀÄ ¥ÀÄ£ÀBÀ CAvÀdð®ªÁV ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß ¸ÉÃgÀÄvÀÛzÉ. £À¢ vÉÆgÉUÀ¼ÁV ºÀjzÀÄ ¸ÁUÀgÀªÀ£ÀÄß ¸ÉÃgÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀæªÀÄÄRªÁV 3 jÃwAiÀÄ ªÀÄ¼ÉUÀ¼À£ÀÄß £ÁªÀÅ £ÉÆÃqÀ§ºÀÄzÀÄ. CªÀÅUÀ¼ÉAzÀgÉ - ¥ÀªÀðvÀ d¤vÀ ªÀÄ¼É, ¥Àj¸ÀgÀt ªÀÄ¼É ªÀÄvÀÄÛ DªÀvÀð ªÀÄ¼É.

'''ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄt: '''

MAzÀÄ ¤¢ðµÀÖ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ C¯ÁàªÀ¢üAiÀÄ GµÀÚvÉ, MvÀÛqÀ, ªÀiÁgÀÄvÀ, vÉÃªÁA±À ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ¼ÉUÀ¼À°è DUÀÄªÀ §zÀ¯ÁªÀuÉAiÀÄ£ÀÄß ºÀªÁªÀiÁ£À J£ÀÄßªÀgÀÄ. MAzÀÄ «±Á® ¨sÀÆ ¨sÁUÀzÀ ¢ÃWÁðªÀ¢üAiÀÄ ºÀªÁªÀiÁ£ÀzÀ ¸ÀgÁ¸ÀjAiÀÄ£ÀÄß ªÁAiÀÄÄUÀÄt J£ÀÄßªÀgÀÄ. AiÀiÁªÀÅzÉÃ MAzÀÄ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀÄªÀ°è CPÁëA±À ¸ÀªÀÄÄzÀæ¢A¢gÀÄªÀ zÀÆgÀ, ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖ¢A¢gÀÄªÀ JvÀÛgÀ, ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ©Ã¸ÀÄªÀ ¢PÀÄÌ, ¥ÀªÀðvÀUÀ¼ÀÄ ºÀ©âgÀÄªÀ jÃw, ¸ÁUÀgÀ ¥ÀæªÁºÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÀÆ ªÉÄÃ¯ÉäöÊ EvÁå¢UÀ¼ÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀ ©ÃgÀÄvÀÛªÉ.

9£ÉÃ vÀgÀUÀw:

PÀ£ÁðlPÀzÀ ªÁAiÀÄÄUÀÄtzÀ «zsÀUÀ¼À «ªÀgÀuÉ

10£ÉÃ vÀgÀUÀw:

¨sÁgÀvÀzÀ ªÁAiÀÄÄUÀÄt IÄvÀÄªÀiÁ£ÀUÀ¼ÀÄ ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀÄ¼ÉAiÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀ ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀÄ¼ÉAiÀÄ ®PÀëtUÀ¼ÀÄ.

'''III.  ¥ÀjPÀ®à£É ªÀÄvÀÄÛ G¥À ¥ÀjPÀ®à£ÉUÀ¼À£ÀÄß UÀ½¸À¨ÉÃPÁzÀ GzÉÝÃ±ÀUÀ¼ÀÄ: '''

¦ÃpPÉ :
 * ¥ÀÈyéAiÀÄ 	ªÉÄÃ°£À fÃ«UÀ¼À C¹ÛvÀéPÉÌ ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®ªÀÅ 	ºÉÃUÉ CvÀåUÀvÀåªÁVzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß CxÉÊð¸ÀÄªÀÅzÀÄ.
 * ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ 	gÀZÀ£É ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ¸ÀAAiÉÆÃd£ÉAiÀÄ 	§UÉÎ w½zÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ 	««zsÀ ¥ÀzÀgÀÄUÀ¼À ªÀÄºÀvÀéªÀ£ÀÄß 	CjvÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ 	ªÀÄÆ® WÀlPÀUÀ¼À §UÉÎ w½AiÀÄÄªÀÅzÀÄ (GµÀÚvÉ, 	MvÀÛqÀ, ªÀiÁgÀÄvÀ, DzÀæðvÉ, ªÉÆÃqÀ, ªÀÄ¼É 	EvÁå¢)
 * GµÀÚvÉAiÀÄ 	ºÀAaPÉ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ ªÉÄÃ¯É ¥Àæ¨sÁªÀ ©ÃgÀÄªÀ 	CA±ÀUÀ¼À §UÉÎ w½zÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ 	MvÀÛqÀ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ ºÀAaPÉAiÀÄ£ÀÄß 	CjAiÀÄÄªÀÅzÀÄ.
 * ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À 	«zsÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À ¥ÁæªÀÄÄRåvÉAiÀÄ£ÀÄß 	CjvÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * DzÀæðvÉAiÀÄ 	«zsÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ ªÀÄºÀvÀéªÀ£ÀÄß 	w½AiÀÄÄªÀÅzÀÄ.
 * ªÉÆÃqÀUÀ¼À 	«zsÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À ®PÀëtUÀ¼À §UÉÎ 	w½AiÀÄÄªÀÅzÀÄ.
 * ªÀÄ¼ÉAiÀÄ 	GAmÁUÀÄ«PÉ, ªÀ¼ÉAiÀÄ «zsÀUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ 	ºÀAaPÉAiÀÄ §UÉÎ CjvÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * ºÀªÁªÀiÁ£À 	ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄtUÀ¼À CxÀð ªÀÄvÀÄÛ 	ªÀåvÁå¸ÀªÀ£ÀÄß CjAiÀÄÄªÀÅzÀÄ.
 * MAzÀÄ 	¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀÄªÀ°è 	¥Àæ¨sÁªÀ ©ÃgÀÄªÀ CA±ÀUÀ¼À §UÉÎ 	w½zÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * £ÁªÀÅ 	ªÁ¹¸ÀÄªÀ ¸ÀÜ¼ÀzÀ ¥Àæw¤vÀåzÀ ªÁAiÀÄÄ¹ÜwAiÀÄ 	§zÀ¯ÁªÀuÉUÉ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®ªÉÃ PÁgÀt JAzÀÄ 	CjvÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * ºÀªÁªÀiÁ£À 	ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£Á ªÀgÀ¢AiÀÄ ªÀÄºÀvÀé ºÁUÀÆ 	PÁgÀåªÉÊRjAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄ£ÀzÀlÄÖ 	ªÀiÁrPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * ««zsÀ 	¨sÀÆRAqÀUÀ¼À°è PÀAqÀÄ§gÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄUÀÄt 	ºÁUÀÆ ¸À¸ÀåªÀUÀðUÀ¼À £ÀqÀÄ«£À ¸ÀA§AzsÀzÀ 	§UÉÎ PÀÄvÀÆºÀ®ªÀ£ÀÄßAlÄ ªÀiÁqÀÄªÀÅzÀÄ.
 * PÀ£ÁðlPÀzÀ 	ªÁAiÀÄÄUÀÄtzÀ §UÉÎ w½zÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * ¨sÁgÀvÀzÀ 	ªÁAiÀÄÄUÀÄt, IÄvÀÄªÀiÁ£ÀzÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÀÄ 	ªÀÄvÀÄÛ zÉÃ±ÀzÀ ªÉÄÃ¯É GAmÁUÀÄªÀ ªÀiÁ£ÀÆì¤£À 	¥Àæ¨sÁªÀªÀ£ÀÄß CjvÀÄPÉÆAqÀÄ «ªÀÄ²ð¸ÀÄªÀÅzÀÄ.
 * ªÉÊeÁÕ¤PÀ 	ªÀÄ£ÉÆÃ¨sÁªÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¨É¼É¹, 	¥ÉÆæÃvÁì»¸ÀÄªÀÅzÀÄ.
 * «ÃPÀëuÉ 	ªÀÄvÀÄÛ wÃªÀiÁð£À PÉÊUÉÆ¼ÀÄîªÀ 	¸ÁªÀÄxÀåðªÀ£ÀÄß ºÉaÑ¸ÀÄªÀÅzÀÄ.

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®ªÀÅ £ÀªÀÄä UÀæºÀzÀ CvÀåAvÀ CªÀÄÆ®åªÁzÀ ¸ÀA¥ÀvÁÛVzÉ. CzÀÄ £ÀªÀÄä ¥ÀÈyéAiÀÄ£ÀÄß C¢éÃwAiÀÄªÁzÀ ªÁ¸ÀAiÉÆÃUÀå UÀæºÀªÀ£ÁßV ªÀiÁrzÉ. £Á«AzÀÄ ªÁ¹¸ÀÄwÛgÀÄªÀ ¨sÀÆUÀæºÀzÀ ªÉÄÃ¯ÉäöÊAiÀÄÄ ¥ÀæzsÁ£ÀªÁV £É® &amp; d®gÁ²UÀ½AzÀ DªÀÈvÀÛªÁVzÉ. CªÀÅ ªÀÄÆ®vÀB WÀ£À ªÀÄvÀÄÛ zÀæªÀgÀÆ¥ÀªÀÅ¼ÀîªÀÅ. CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß PÀæªÀÄªÁV ‘²¯ÁUÉÆÃ¼À’ ªÀÄvÀÄÛ ‘d®UÉÆÃ¼À’UÀ¼ÉAzÀÄ ¥ÀjUÀtÂ¸À¯ÁVzÉ. EªÉgÀqÀ£ÀÆß ¸ÀÄvÀÄÛªÀj¢gÀÄªÀ C¤®UÉÆÃ¼ÀªÉÃ ªÁAiÀÄÄUÉÆÃ¼À. CAzÀgÉ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß J¯ÉèqÉ ºÉÆ¢PÉAiÀÄAvÉ «¸ÀÛøvÀªÁV DªÀj¹PÉÆArgÀÄªÀ C¤®UÀ¼À ¸ÀªÀÄÆºÀPÉÌ ªÁAiÀÄÄUÉÆÃ¼ÀªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

ªÁAiÀÄÄUÉÆÃ¼ÀªÀÅ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 15 – 35 Q.«ÄÃ. JvÀÛgÀzÀ°è NeÉÆÃ£À C¤® ªÀ®AiÀÄ«zÉ. CzÀÄ ¸ÀÆAiÀÄð¤AzÀ «QgÀtUÉÆAqÀ Cw£ÉÃgÀ¼É QgÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß »ÃjPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀjAzÀ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß CvÀÄåµÀÚvÉ¬ÄAzÀ ¸ÀAgÀQë¸ÀÄvÀzÉ.

1.J. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ¸ÀAAiÉÆÃd£É

£ÀªÀÄä ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®ªÀÅ C£ÉÃPÀ C¤®UÀ¼ÀÄ, ¤ÃgÁ« ªÀÄvÀÄÛ zsÀÆ½PÀtUÀ¼À «Ä±ÀætªÁVzÉ. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ¸ÀAAiÉÆÃd£ÉAiÀÄÄ MAzÉÃ §UÉAiÀiÁVgÀzÉ CzÀÄ ¸ÀÜ¼À ¢AzÀ ¸ÀÜ¼ÀPÉÌ PÁ®¢AzÀ PÁ®PÉÌ ªÀåvÁå¸À ºÉÆAzÀÄvÀÛzÉ. MlÄÖ C¤®UÀ¼À°è ¸ÁgÀd£ÀPÀ (±ÉÃ.78), DªÀÄèd£ÀPÀ (±ÉÃ.21) ¥ÀæªÀÄÄR C¤®UÀ¼ÁVªÉ. DUÁð£ï, EAUÁ¯ÁªÀÄè, ¤AiÀiÁ£ï, »°AiÀÄA, «ÄxÉ£ï, Qæ¸ÁÖ£ï, Qì£Á£ï, £ÉÊlæ¸ï DPÉìöÊqï, ªÀÄvÀÄÛ d®d£ÀPÀUÀ¼ÀÄ ¸ÉÃj¹ (±ÉÃ.1)gÀµÀÄÖ EzÉ. FUÀ £ÁªÀÅ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ C¤®UÀ¼À ªÀÄºÀvÀéªÀ£ÀÄß w½zÀÄ PÉÆÃ¼ÉÆîÃt.



1.1. CAvÀjPÀë¢AzÀ PÁtÄªÀ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ¨sÁUÀ

¸ÀAUÀæºÀ
 * http
 * //kn.wikipedia.com

ವಾಯುವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾರಜನಕ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಅರ್ಗಾನ್ ಅನಿಲಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ವಾತಾವರಣದ &quot;ಮುಖ್ಯ ಅನಿಲ&quot; ಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.ಉಳಿದ ಇತರ ಅನಿಲಗಳು ತೀರಾ ವಿರಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ವಾತಾವರಣದ &quot;ವಿರಳ ಅನಿಲ&quot; ಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಯಾವವೆಂದರೆ, ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಗಳಾದ ನೀರಾವಿ, ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಮೀಥೇನ್ , ನೈಟ್ರಸ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಓಝೋನ್. ಶೋಧಿಸಿ,ಶುಧ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಗಾಳಿ ಯು(ವಾಯು), ಅತಿ ವಿರಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಶುಧ್ಧೀಕರಿಸದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಅವು ಯಾವವೆಂದರೆ, ಧೂಳು, ಪರಾಗರೇಣು , ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬೀಜಗಳು , ಕಡಲ ತೇವಾಂಶ (ಸೀ ಸ್ಪ್ರೇ), ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಗಳ ಬೂದಿ, ಉಲ್ಕೆ ಗಳ ಬೂದಿ ಮುಂತಾದವು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೂಷಕ ಗಳಾದ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು, ಫ್ಲೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು, ಪಾದರಸ ಮತ್ತು ಗಂಧಕ (ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉ.ದಾ ಸಲ್ಫರ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್).



ಡಿಸೆಂಬರ್ 1987ರಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಾತಾವರಣದ ಸಂಯೋಜನೆ. ಕೆಳಗಿನ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಿತ್ರವು ವಾತಾವರಣದ 0.038%ರಷ್ಟಿರುವ ಅತಿ-ವಿರಳ ಅನಿಲಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

EAUÁ®zÀ qÉÊ-DPÉìöÊqï ¸ÀÆAiÀÄð£À ¥ÀæPÁ±ÀªÀ£ÀÄß ZÉ£ÁßV »ÃjPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀjAz “ºÀ¹gÀÄ ªÀÄ£É¥ÀjuÁªÀÄ” zÀ MAzÀÄ ¥ÀæªÀÄÄR C¤®ªÁV ¥Àjt«Ä¹zÉ.

F C¤®UÀ¼À®èzÉÉ ¤ÃgÁ«jAiÀÄÄ PÉÆqÀ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MAzÀÄ ¥ÀæªÀÄÄR WÀlPÁA±ÀªÁVzÉ. eÁé¯ÁªÀÄÄT§Æ¢, G¯ÁÌ§Æ¢, ¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ G¥ÀÄà, EvÁå¢ ¸ÉÃj GAmÁzÀ zsÀÆ½ PÀtUÀ¼ÀÄ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ PÉ¼À¸ÀÛgÀzÀ°èzÉ.

F zsÀÆ½ PÀtUÀ¼ÀÄ ªÉÆÃqÀ,ªÀÄ¼É ªÉÆzÀ¯ÁzÀªÀÅUÀ¼ÀÄ gÀÆ¥ÀÄUÀÆ¼Àî®Ä ¸ÀºÀPÁjAiÀiÁVzÉ. zsÀÆ½ PÀtUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ ¸ÀÆgÉÆåÃzÀAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀÆAiÀÄð¸ÀÛUÀ¼À DPÀµÀðPÀ §tÚUÀ¼ÀÄ PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛªÉ.

ರಚನೆ

¸ÀAUÀæºÀ
 * http
 * //kn.wikipedia.com

ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಐದು ಪ್ರಮುಖ ವಲಯ ಅಥವಾ ಪದರುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನೆಲದಿಂದ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಉಷ್ಣತೆ ಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಈ ವಲಯಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಈ ವಲಯಗಳು ಹೀಗಿವೆ.

ವಾತಾವರಣದ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳು (ಅಳತೆಗನುಸಾರವಾಗಿಲ್ಲ)

¥ÀjªÀvÀð£Á ªÀÄAqÀ® ( Troposphere  )

ªÁAiÀÄÄUÉÆÃ¼ÀzÀ CvÀåAvÀ PÉ¼À ¸ÀÛgÀªÁVzÀÄÝ ¨sÀÆªÉÄÃ¯ÉäöÊUÉ ºÉÆA¢PÉÆArzÉ. ºÀªÁUÀÄtzÀ J¯Áè ªÀÄÆ® WÀlPÀUÀ¼ÀÄ E°è PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛªÉ. GzÁ : d¯ÁA±À, ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ, ªÀiÁgÀÄvÀ, »ªÀÄ, ªÀÄAdÄ, ªÀÈ¶Ö D°PÀ®Äè, ¹r®Ä, «ÄAZÀÄ, UÀÄqÀÄUÀÄ, EvÁå¢. DzÀÝjAzÀ F ªÀ®AiÀÄªÀ£ÀÄß «Ä±ÀæªÀ®AiÀÄ J£ÀÄßªÀgÀÄ.

¥ÀjªÀvÀð£Á ªÀÄAqÀ®zÀ JvÀÛgÀªÀÅ ¨sÀÆªÀÄzsÀågÉÃSÉ¬ÄAzÀ zÀæªÀÅUÀ¼À PÀqÉUÉ ºÉÆÃzÀAvÉ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀÄ. ಭೂಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲದಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ 17 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ (೫೩೦೦೦ ಫೀಟ್) ಮತ್ತು ಧ್ರುವಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲದಿಂದ 7 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ(೨೩೦೦೦ ಫೀಟ್) ಈ ವಲಯ ಹರಡಿದೆ. ºÁUÉAiÉÄÃ EzÀgÀ JvÀÛgÀªÀÅ ¨ÉÃ¹UÉAiÀÄ°è ºÉZÁÑVzÀÄÝ ZÀ½UÁ®zÀ°è PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀÄ. F ªÀ®AiÀÄzÀ°è GµÁÚA±ÀªÀÅ ¥Àæw 1000 «ÄÃ. JvÀÛgÀPÉÌ 6.5’ ¸É°ëAiÀÄ¸ï PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀÄ. ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ ±ÉÃ. 80% ¨sÁUÀ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ¥ÀjªÀiÁt ¥ÀjªÀvÀð£À ªÀÄAqÀ®PÉÌ ¹Ã«ÄvÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ.

D) ¸ÀªÀÄvÁ¥À ªÀ®AiÀÄ(¸ÀªÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄ): zÀ°è ªÁAiÀÄÄªÀÅ «gÀ¼ÀªÁVzÀÄÝ ªÁAiÀÄÄ¥ÀæªÁºÀ ¸ÀªÀÄvÀ®ªÁVgÀÄvÀÛzÉ. GµÀÚvÉAiÀÄÄ ¹ÜgÀªÁVzÀÄÝ '±ÁAvÀªÀ®AiÀÄ' JA§ ºÉ¸Àj¤AzÀ®Æ PÀgÉAiÀÄ®àqÀÄvÀÛzÉ. F ¸ÀÛgÀªÀÅ «ªÀiÁ£ÀUÀ¼À ºÁgÁlPÉÌ AiÉÆÃUÀåªÁVzÉ. E°è PÀrªÉÄ ¤ÃgÁ« EgÀÄªÀÅzÀjAzÀ “ªÀÄÄwÛ£À a¥ÀÄà ªÉÆÃqÀ” UÀ¼ÀAvÀºÀ PÉ®ªÀÅ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛªÉ. ¸ÀªÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ vÀ¼ÀzÀ°è ¸ÀªÀÄvÀ®ªÁV CvÀåAvÀ ªÉÃUÀªÁV ©Ã¸ÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄzsÁgÉUÀ½ªÉ. F ¸ÀÜgÀªÀÅ eÉmï «ªÀiÁ£ÀUÀ¼À ºÁgÁlPÉÌ ¸ÀÆPÀÛªÁVzÉ. ¸ÀªÀÄvÁ¥ÀªÀ®AiÀÄzÀ ªÉÄÃ¯ÁâUÀzÀ°è NgÉhÆÃ£ï C¤® «zÀÄÝ EzÀÄ ¸ÀÆAiÀÄð£À ¤Ã® ¯ÉÆÃºÁwÃvÀ QgÀtUÀ¼À£ÀÄß »ÃjPÉÆAqÀÄ ¥ÀÈyéAiÀÄ£ÀÄß gÀQë¸ÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ DzsÀÄ¤PÀ fªÀ£À±ÉÊ°¬ÄAzÀ ©qÀÄUÀqÉ AiÀiÁUÀÄwÛgÀÄªÀ PÉÆèÃgÉÆÃ ¥ÉÆèÃgÉÆÃ PÁ§ð£ï (CFC) UÀ½AzÀ NgÉhÆÃ£ï ¥ÀzÀgÀªÀÅ wÃªÀæ ºÁ¤UÉÆ¼ÀUÁUÀÄwÛzÉ.



'''1.4. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ JvÀÛgÀ ªÀÄvÀÄÛ gÀZÀ£É '''

1.4. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ JvÀÛgÀ ªÀÄvÀÄÛ gÀZÀ£É 

E. ªÀÄzsÀåAvÀgÀªÀ®AiÀÄ/ªÀÄzsÀåªÀ®AiÀÄ: EzÀÄ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 80 Q.«ÄÃ ªÀgÉUÀÄ ºÀgÀrzÉ.E°è C¤®UÀ¼ÀÄ ¸ÀÆAiÀÄð£À QgÀtUÀ¼À£ÀÄß »jPÉÆ¼ÀîzÀµÀÄÖ «gÀ¼ÀªÁVªÉ CzÀÝjAzÀ E°è GµÀÚvÉ PÀrªÉÄ PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄzsÀåvÀgÀªÀ®AiÀÄªÀÅ ¥sÀÈyéAiÀÄ ¢QÌ£À°è Cw ªÉÃUÀ¢AzÀ §gÀÄªÀ G¯ÉÌUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÄlÄÖ §Æ¢ ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ.

'''F. CAiÀiÁ£ÀÄªÀÄAqÀ®/GµÀÚvÁ ªÀÄAqÀ®: '''EzÀÄ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 80 Q.«ÄÃ.¤AzÀ 400 Q.«ÄÃ.UÀ¼À ªÀgÉUÉ ¥sÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ªÁå¦¹zÉ.F ¸ÀÛgÀzÀ°ègÀÄªÀ C¤® PÀtUÀ¼À «zÀÄåzÁéºÀPÀ UÀÄtzsÀªÀÄðUÀ¼À DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ¯É D,E,F1 ªÀÄvÀÄÛ F2 JAzÀÄ £Á®ÄÌ G¥À¸ÀÛgÀUÀ¼ÁV «AUÀr¸À¯ÁVzÉ. F ¸ÀÛgÀªÀÅ ««zÀ jÃwAiÀÄ zsÀé¤vÀgÀAUÀ UÀ¼À£ÀÄß ¥Àæw ¥sÀ°¸ÀÄªÀÅzÀjAzÀ gÉÃrAiÉÆÃ,zÀÆgÀzÀ±Àð£À ºÁUÀÆ ªÉÆ¨ÉÊ¯ï EvÁå¢UÀ¼À ¸ÀA¥ÀPÀð ¸ÁzsÀåªÁUÀÄvÀÛzÉ.



CAiÀiÁ£ÀÄ ªÀÄAqÀ®

NgÉhÆÃ£ï ¥ÀzÀgÀÄ

'''1.5. CAiÀiÁ£ÀÄ ªÀÄAqÀ® ªÀÄvÀÄÛ NgÉhÆÃ£ï ¥ÀzÀgÀ '''

CAiÀiÁ£ÀÄ ªÀÄAqÀ®ªÀÅ PÉ®ªÀÅ¨Áj2000 (3,632) ¸É°ìAiÀÄ¸ï VAvÀ¯ÉÆ C¢üPÀ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ. CzÀPÁÌV EzÀÄ GµÀÚvÁªÀÄAqÀ® JA§ ºÉ¸ÀgÀÄ ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä ¸ÁzÀåªÁVzÉ.

G. ¨ÁºÀåªÀ®AiÀÄªÀÅ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ CvÀåAvÀ ºÉÆgÀUÉÆÃ¼ÀªÁVzÀÄÝ CvÀå¢üPÀ GµÁÚA±À ªÀÄvÀÄÛ «gÀ¼À ªÁAiÀÄÄªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 1200 Q.«ÄÃ JvÀÛgÀzÀ°ègÀÄªÀ EzÀÄ ¸ÀÆAiÀÄð¤AzÀ ¨sÀÆ«ÄUÉ vÀ®Ä¥ÀÄªÀ ±ÁRzÀ ±ÉÃ.53gÀµÀÄÖ »ÃjPÉÆAqÀÄ G½zÀ 47%gÀµÀÄÖ ±ÁRªÀ£ÀÄß ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯ÉäöÊUÉ ©qÀÄvÀÛzÉ. ¨ÁºÀåªÀÄAqÀ® ªÀÄvÀÄÛ CAvÀjPÀëUÀ¼À £ÀqÀÄªÀt ¤RgÀªÁzÀ ªÉÄÃgÉAiÀÄ£ÀÄß ¤zsÀðj¸À¯ÁVzÉ.

3. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ¥ÀæªÀÄÄR WÀlPÀUÀ¼ÀÄ: 

GµÁÚA±À, MvÀÛqÀ, ªÀiÁgÀÄvÀ, DzÀæðvÉ, ªÉÆÃqÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ¼É ªÉÆzÀ¯ÁzÀªÀÅUÀ¼ÀÄ ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®zÀ ¥ÀæªÀÄÄR WÀlPÀUÀ¼ÁVªÉ. EªÀÅUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ªÁAiÀÄÄUÀÄtzÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ ¥Àæ¨sÁªÀ ©ÃgÀÄvÀÛªÉ.

4. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ GµÁÚA±À:

¸ËgÀ «QgÀtªÀÅ ªÀÄÆgÀÄ §UÉAiÀÄ QgÀtUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢zÉ 1) UÉÆÃZÀgÀ ±ÉéÃvÀQgÀtUÀ¼ÀÄ 2) QjzÁzÀ(VqÀØ) QgÀtUÀ¼ÀÄ 3) ¢ÃWÀðQgÀtUÀ¼ÀÄ

ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®zÀ C¹ÛvÀé«®è¢zÀÝgÉ ErÃ ¸ËgÀ «QgÀt ¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ¯ÉäöÊAiÀÄ£ÀÄß vÀ®Ä¦ fÃªÀ gÁ²UÀ¼À £Á±ÀPÉÌ PÁgÀtªÁUÀÄwÛvÀÄÛ,DzÀgÉ CzÀÈµÀÖ ªÀ±Ávï ¸ËgÀ ±ÁRzÀ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ ±ÉÃ.50 gÀµÀÄÖ ±ÁRªÀÅ ZÀzÀgÀÄ«PÉ, ¥Àæw¥sÀÀ®£À, »ÃgÀÄ«PÉ EvÁå¢ QæAiÉÄUÀ½AzÀ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ°è ºÀgÀr ºÉÆÃVgÀÄvÀÛzÉ. G½zÀ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ ±ÉÃ.50 gÀµÀÄÖ ±ÁRªÀÅ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯ÉäöÊAiÀÄ£ÀÄß vÀ®Ä¥ÀÄvÀÛzÉ.ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ°ègÀÄªÀ ªÉÄÃ°£À ¥ÀzÀgÀzÀ C¤®UÀ¼ÀÄ ¸ÀÆgÀå£À QgÀtUÀ¼ÀÄ ¸ÀÄ®¨sÀªÁV ¥ÀæªÉÃ²¸ÀÄªÀAvÉ ¥ÁgÀzÀ±ÀðPÀ ªÁVgÀÄvÀÛªÉ. EUÁ®zÀ qÉÊ DPÉìöÊqï VqÀØ C¯ÉUÀ½UÉ ¥ÁgÀzÀ±ÀðPÀªÁVzÉ. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®ªÀÅ ªÀÄÆgÀÄ ¥ÀæQæAiÉÄUÀ½AzÀ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄÄvÀÛzÉ ªÀÄvÀÄÛ vÀA¥ÁUÀÄvÀÛzÉ.

C. ¸ÀAªÀºÀ£À: MAzÀÄ ªÀ¸ÀÄÛ«£À CtÄ«£À£À°ègÀÄªÀ GµÁÚA±À E£ÉÆßAzÀÄ ªÀ¸ÀÄÛ«£À CtÄ«UÉ ¸Àà±Àð¢AzÀ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß ¸ÁV¸ÀÄªÀÅzÀPÉÌ ¸ÀAªÀºÀ£À J£ÀÄßªÀgÀÄ.

'''D. ¥ÀæZÀ®£À: '''ªÀ¸ÀÄÛ«£À°ègÀÄªÀ PÀtUÀ¼ÀÄ ªÉÄÃ®ÄäRªÁV ªÀÄvÀÄÛ PÀ¼À ªÀÄÄRªÁV DªÀvÀð ªÀiÁzÀjAiÀÄ°è ZÀÀ°¹ GµÁÚA±À ºÀAaPÉAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀ£ÀÄß ¥ÀæZÀ®£À JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ PÀ¼À¸ÀÛgÀUÀ¼ÀÄ ¨sÀÆ ¸ÀA¥ÀPÀð¢AzÀ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄ ºÀUÀÄgÀªÁV ªÉÄÃ¯ÉgÀÄªÀÅzÀÄ vÀA¥ÁzÀ ªÁAiÀÄÄªÀÅ ¨sÁgÀªÁV PÉ¼ÀV½AiÀÄÄªÀÅzÀÄ.

E. «QgÀt: ¸ËgÀ±ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß »ÃjPÉÆAqÀÄ C¯ÉUÀ¼À gÀÆ¥ÀzÀ°è ºÉÆgÀºÁPÀÄªÀÅzÉÃ «QgÀtªÁVzÉ.¨sÀÆ«ÄAiÀÄÄ ¸ÀÆgÀå£À ±ÁRªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄ PÉÆAqÀÄ ¢ÃWÀð C¯ÉUÀ¼À gÀÆ¥ÀzÀ°è CAzÀgÉ ¨sÀÆ «QgÀtzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°è ºÉÆgÀZÉ®ÄèvÀÛzÉ.

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ PÉ¼À¸ÀÛgÀªÀÅ ªÉÄÃ°£À ¸ÀÛgÀzÀÆA¢UÉ ¸ÀA¥ÀPÀð ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ. UÁ½AiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ®Ä¸ÀÛgÀ «QgÀtzÀ ªÀÄÆ®PÀ GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄÄvÀÛzÉ.EzÀÄ ¨sÀÆ«QgÀtªÁVgÀÄvÀÛzÉ. ¸ËgÀ±ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß »ÃgÀÄªÀ ªÀÄvÀÄÛ »ÃjzÀ ¸ËgÀ ±ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß «QgÀtzÀ ªÀÄÆ®PÀ ºÉÆgÀ ¸ÀÆ¸ÀÄªÀ ¥ÀæQæAiÀÄ ¤gÀAvÀgÀªÁV £ÀqÉAiÀÄÄwÛgÀÄvÀÛzÉ. J¯Áè ¨sËwPÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼ÀÄ «QgÀt ±ÀQÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛªÉ AiÀiÁªÀÅzÉÃ MAzÀÄ ªÀ¸ÀÄÛ«£À GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß »Ãj PÉÆ¼ÀÄîªÀ ±ÀQÛ ºÉZÁÑzÀAvÉ D ªÀ¸ÀÄÛ«UÉ (ºÉÆgÀ ¸ÀÆ¸ÀÄªÀ) «QgÀtzÀ ±ÀQÛAiÀÄÆ ºÉZÁÑVgÀÄvÀÛzÉ ªÀ¸ÀÄÛ«£À GµÀÚvÉ ºÉaÑzÀAvÉ «QgÀtzÀ C¯ÉUÀ¼ÀÄ VqÀØzÁVgÀÄvÀÛªÉ. EzÉÃ PÁgÀt¢AzÀ ¸ÀÆgÀå£À QgÀtUÀ¼ÀÄ VqÀØ C¯ÉUÀ¼ÁV ZÀ®¸ÀÄvÀÛªÉ. GµÀÚvÉ PÀrªÉÄ EgÀÄªÀ «QgÀtUÀ¼ÀÄ GzÀÝC¯ÉUÀ¼ÁVgÀÄvÀÛªÉ ¥ÀÈyéAiÀÄ ¨sÀÆ ¨sÁUÀ ºÁUÀÆ d®¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ ¸ËgÀ±ÀQÛ(GµÀÚvÉ)AiÀÄ£ÀÄß »ÃjPÉÆ¼ÀîªÀÅzÀgÀ°è ªÀÄvÀÄÛ GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß «QgÀtzÀ ªÀÄÆ®PÀ ºÉÆgÀ ºÁPÀÄªÀÅzÀgÀ°è CAzÀgÉ GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß PÀ¼ÉzÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀgÀ°è ªÀåvÁå¸À¢zÉ.d®¨sÁUÀ CAzÀgÉ ¤ÃgÀÄ PÁAiÀÄ®Ä ¨ÉÃPÁUÀÄªÀ GµÁÚA±ÀzÀ ¥ÀjªÀiÁt ¨sÀÆ ¨sÁUÀ CAzÀgÉ £É® PÁAiÀÄ®Ä ¨ÉÃPÁzÀ GµÀÚvÉAiÀÄ ¥ÀjªÀiÁtQÌAvÀ ºÉZÁÑVgÀÄvÀÛzÉ. ¨sÀÆ ¨sÁUÀªÀÅ PÀrªÉÄ «²µÀÖ GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß d®¨sÁUÀªÀÅ ºÉZÀÄÑ «²µÀÖ GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛªÉ.

'''¨sÀÆ¨sÁUÀ ºÁUÀÆ d®¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ GµÀÚvÉAiÀÄ »ÃgÀÄ«PÉAiÀÄ°è C¸ÀªÀiÁ£ÀvÉ EgÀ®Ä PÁgÀtUÀ¼ÀÄ'''

'''¨sÀÆ ¨sÁUÀ: '''1) C¥ÁgÀzÀ±ÀðPÀ

2) GµÀÚvÉ ªÉÄÃ¯ÉäöÊUÉ ªÀiÁvÀæ ¹Ã«ÄvÀ

3) ¨sÀÆ ¨sÁUÀ UÀw²Ã®ªÀ®èªÁzÀÝjAzÀ GµÀÚvÉ CzÉÃ PÉëÃvÀæzÀ°è

PÉÃA¢æÃPÀÈvÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ

d® ¨sÁUÀ:  1) ¥ÁgÀzÀ±ÀðPÀ

2) GµÀÚvÉ §ºÀ¼À D¼ÀzÀªÀgÉUÉ «±Á®ªÁV ºÀgÀqÀÄvÀÛzÉ

3) ¤ÃgÀÄ UÀw²Ã®ªÁzÀÄzÀjAzÀ GµÀÚvÉAiÀÄÄ «Ä²ævÀªÁUÀÄvÀÛzÉ.

4.J. GµÀÚvÉAiÀÄ HzsÀéðªÀÄÄR ºÀAaPÉ: 

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ JvÀÛgÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ J¯Áè ºÀAvÀUÀ¼À°èAiÀÄÆ GµÀÚvÉ MAzÉÃ ¸ÀªÀÄ£ÁVgÀÄªÀÅ¢®è. JvÀÛgÀ ºÉZÁÑzÀAvÉ GµÁÚA±ÀzÀ ¥ÀæªÀiÁtªÀÅ ¤gÀAvÀgÀªÁV PÀrªÉÄAiÀiÁVgÀÄvÀÛzÉ PÁgÀtªÉÃ£ÉAzÀgÉ ¥Àæw 1 Q.«ÄÃ (1000 «ÄÃlgï) JvÀÛgÀPÉÌ 6.4 ¸É°ìAiÀÄ¸ï GµÁÚA±À PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. (CAzÀgÉ ¥Àæw 150 «ÄÃlgï JvÀÛgÀPÉÌ 1 ¸É°ìAiÀÄ¸ï GµÁÚA±À PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ) F ¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ£ÀÄß “GµÁÚA±ÀzÀ ¸ÁªÀiÁ£Àå E½PÉzÀgÀ” J£ÀÄßªÀgÀÄ. EAVèµï£À”¯Áå¥ïì” JAzÀÄ ¥ÀzÀªÀÅ ¯Áån¤ß£À”¯Áå¥Àì¸ï” (lapsus) JA§ ¥ÀzÀ¸À ªÀÄÆ®ªÁVzÉ ¯Áå¸ïì JAzÀgÉ sslip eÁgÀÄ JAzÀxÀð(PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀÄ)

GµÁÚA±ÀªÀÅ JvÀÛgÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀ®Ä ªÀÄÄRåPÁgÀt UÀ¼ÉAzÀgÉ, ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ PÀ¼À¸ÀÛgÀUÀ¼ÀÄ ¨sÀÆ «QgÀtvÉAiÀÄ ¢üÃWÀð C¯ÉUÀ½AzÀ GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉzÀÄ PÉÆ¼ÀîvÀÛzÉ. DzÀgÉ JvÀÛgÀzÀ°ègÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ¸ÀÛgÀUÀ¼ÀÄ PÀrªÉÄ GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄÄvÀÛªÉ. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ PÉ¼À¸ÀÛgÀªÀÅ zsÀÆ½PÀtUÀ¼ÀÄ, G¦à£ÀPÀtUÀ¼ÀÄ, ¤ÃgÁ« ªÀÄvÀÄÛ EAUÁ®zÀ PÀtUÀ¼ÀÄ ºÉÆA¢zÀÄÝ EªÀÅUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ ¥ÀæªÀiÁtzÀ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß »ÃjPÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ ¨sÀÆ ªÉÄÃ¯ÉäöÊAiÀÄ°è JvÀÛgÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ GµÁÚA±À PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ.

4.¹. '''GµÁÚA±ÀzÀ «¥ÀAiÀÄðAiÀÄ:'''

PÉ®ªÀÅ ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À°è PÉ®ªÀÅ ¸ÀÜ¼ÀUÀ¼À°è JvÀÛgÀzÉÆA¢UÉ GµÁÚA±ÀªÀÅ PÀrªÉÄ AiÀiÁUÀÄªÀÅzÀgÀ §zÀ®Ä ºÉZÁÑUÀÄvÀÛzÉ. GµÁÚA±ÀzÀ «¥ÀAiÀÄðAiÀÄ F ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À°è PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛzÉ.

4.©. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ GµÁÚA±ÀzÀ ¸ÀªÀÄvÀ® ºÀAaPÉ:
 * ªÉÆÃqÀgÀ»vÀªÁzÀ 	¤gÀ¨sÀæ DPÁ±À, ¢ÃWÁðªÀ¢üAiÀÄ gÁwæ Mt ªÁAiÀÄÄ, 	CvÀåAvÀ ªÉÃUÀªÁzÀ ªÁAiÀÄÄ«£À ZÀ®£É, »ªÀÄZÁÒ¢vÀ 	¥ÀæzÉÃ±À.
 * gÁwæAiÀÄ°è ¥ÀªÀðvÀ 	²RgÀUÀ¼À ªÉÄÃ°gÀÄªÀ ²ÃvÀªÁAiÀÄÄªÀÅ 	¨sÁgÀªÁVgÀÄªÀÅzÀjAzÀ ¥ÀªÀðvÀUÀ¼À E½eÁj£À°è 	ZÀ°¹ PÀtÂªÉAiÀÄ vÀ¼ÀªÀ£ÀÄß ¸ÉÃgÀÄvÀÛzÉ. 	DUÀ ºÀUÀÄgÀªÁVgÀÄªÀ ¨ÉZÀÑV£À ªÁAiÀÄÄ ªÉÄÃ¯ÉÃj 	¥ÀªÀðvÀzÀ ªÉÄÃ¯ÁãUÀzÀ°è GµÀÚªÀ£ÀÄß 	ºÀgÀqÀÄvÀÛzÉ.
 * PÉ®ªÀÅ ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À°è 	ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ºÉZÀÄÑ JvÀÛgÀzÀ°è ²ÃvÀªÁAiÀÄÄ 	ºÁUÀÆ GµÀÚ ªÁAiÀÄÄUÀ¼ÉgÀqÀÆ ¸ÀA¢ü¹zÁUÀ 	¨sÁgÀªÁzÀ ²ÃvÀ ªÁAiÀÄÄ PÉ¼ÀPÉÌ E½AiÀÄÄvÀÛzÉ.CzÀgÀ 	ªÉÄÃ¯ÁãUÀzÀ°è ºÀUÀgÀÄªÁzÀ GµÀÚªÁAiÀÄÄ 	ºÀgÀrPÉÆÃ¼ÀÄîvÀÛzÉ. »ÃUÁV JvÀÛgÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ 	GµÁÚA±À ºÉZÀÄÑvÁÛ ºÉÆÃUÀÄvÀÛzÉ. GµÁÚA±ÀzÀ 	G¥ÀAiÀÄð¸ÀªÀ£ÀÄß £ÁªÀÅ »ªÀiÁ®AiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 	C®à ªÉÆzÀ¯ÁzÀ ¥ÀªÀðvÀUÀ¼À PÀtÂªÉ 	¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è PÁt§ºÀÄzÀÄ.

¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ°£À GµÁÚA±ÀzÀ ºÀAaPÉAiÀÄÄ CPÁëA±ÀUÀ½UÀ£ÀÄUÀÄtªÁV ©ü£ÀßªÁVgÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀæzÉÃ±À¢AzÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀPÉÌ IÄvÀÄ«¤AzÀ IÄvÀÄ«UÉ GµÁÚA±ÀzÀ ªÀåvÁå¸ÀPÉÌ ¨sÀÆ ªÀÄvÀÄÛ d®¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ, CPÁëA±À, IÄvÀÄUÀ¼ÀÄ, ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ, ¸ÁUÀgÀ ¥ÀæªÁºÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÀÆ ªÉÄÃ¯ÉäöÊUÀ¼ÀÄ PÁgÀtªÁVªÉ.

GµÁÚA±ÀzÀ ¸ÀªÀÄvÀ® ºÀAaPÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀªÉÆÃµÀÚvÁ gÉÃSÉ(¸ÀªÀÄvÁ¥ÀgÉÃSÉ)UÀ½AzÀ ¸ÀÆa¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.MAzÉÃ CPÁëA±ÀzÀ ªÉÄÃ°gÀÄªÀ J¯Áè ¸ÀÜ¼ÀUÀ¼ÀÆ ¸Àj ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ MAzÉÃ jÃwAiÀÄ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛªÉ. DzÀÝjAzÀ ¸ÀªÀÄvÁ¥ÀgÉÃSÉUÀ¼ÀÄ CPÁëA±ÀUÀ¼À£ÉßÃ §ºÀÄ¥Á®Ä C£ÀÄ¸Àj¸ÀÄvÀÛªÉ.

§®¨sÁUÀ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÀÆ ¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ PÁAiÀÄÄ«PÉAiÀÄ°è ªÀåvÁå¸À «gÀÄªÀÅzÀjAzÀ E°èAzÀ ºÁzÀÄ ºÉÆÃUÀÄªÀ ¸ÀªÀÄvÁ¥À gÉÃSÉUÀ¼ÀÄ GvÀÛgÀPÀÆÌ ªÀÄvÀÄÛ zÀQëtPÀÆÌ ªÁ®ÄvÀÛªÉ.¸ÀªÀÄvÁ¥À gÉÃSÉUÀ¼ÀÄ ¥ÀÆªÀð-¥À²ÑªÀÄªÁV ºÀgÀrgÀÄvÀÛªÉ.



2.1. '''¸ÀªÀÄvÁ¥À gÉÃSÉUÀ¼ÀÄ '–' d£ÀªÀj '''



'''¸ÀªÀÄvÁ¥À gÉÃSÉUÀ¼À ®PÀëtUÀ¼ÀÄ:'''


 * ¸ÀgÁ¸Àj ªÁ¶ðPÀ ºÉZÀÄÑ 	GµÁÚA±ÀªÀÅ GµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ°è,PÀ¤µÀÖ ªÁ¶ðPÀ 	¸ÀgÁ¸Àj GµÁÚA±ÀªÀÅ zÀÈªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ 	²ÃvÀªÀ®AiÀÄUÀ¼À°è PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛzÉ.
 * ¨sÀÆ ¨sÁUÀ ªÀÄvÀÄÛ 	d®¨sÁUÀUÀ¼À GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß »ÃjPÉÆ¼ÀÄîªÀ 	¥ÀæQæAiÉÄAiÀÄ°è ªÀåvÁå¸À«gÀÄªÀÅzÀjAzÀ 	¸ÁUÀgÀ,¸ÀªÀÄÄzÀæUÀ¼À wÃgÀ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è 	¸ÀªÀÄvÁ¥ÀgÉÃSÉUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ ¨ÁVgÀÄvÀÛªÉ.
 * ¸ÁUÀgÀ ¥ÀæªÁºÀUÀ½gÀÄªÀ 	¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è ¸ÀªÀÄvÁ¥À gÉÃSÉUÀ¼ÀÄ 	ºÉZÀÄÑ ¨ÁVgÀÄvÀÛªÉ
 * ¸ÀªÀÄvÁ¥À gÉÃSÉUÀ¼ÀÄ 	ZÀ½UÁ®zÀ°è ¸ÀªÀÄ¨sÁPÀªÀÈvÀÛzÀ PÉqÀUÀÆ 	¨ÉÃ¹UÉAiÀÄ°è zsÀÈªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À PÀqÉUÀÆ 	¨ÁUÀÄvÀÛªÉ.

2.3. GµÀÚvÁ ªÀiÁ¥ÀPÀ

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß GµÀÚvÁªÀiÁ¥ÀPÀ G¥ÀPÀgÀtzÀ ªÀÄÆ®PÀ C¼ÉAiÀÄ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. F G¥ÀPÀgÀtªÀ£ÀÄß ¨sÀÆ«Ä ¬ÄAzÀ (£É® ªÀÄlÖ) 1.2«ÄÃlgï(121 ¸ÉA.«ÄÃ) JvÀÛgÀzÀ CqÀØtÂUÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É EqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.GµÀÚvÉAiÀÄ CªÁºÀPÀvÀézÀ ¥ÀjuÁªÀÄªÀ£ÀÄß ºÉaÑ¸ÀÄzÀPÁÌV EzÀPÉÌ ©½ §tÚªÀ£ÀÄß ºÀZÀÑ¯ÁVgÀÄvÀÛzÉ.

MAzÀÄ ¤¢ðµÀÖ CªÀ¢üAiÀÄ°è£À ªÁAiÀÄÄ«£À UÀjµÀ× GµÁÚA±À ªÀÄvÀÄÛ PÀ¤µÀ× GµÁ×A±ÀªÀ£ÀÄß C¼ÉAiÀÄ®Ä ¸ÀéAiÀÄA GµÀÚvÁ ¯ÉÃR£À (¯ÉÃRPÀ) (Thermograph)JA§ G¥ÀPÀgÀtªÀ£ÀÄß §¼À¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.EzÀÄ ¥Àæw UÀAmÉUÉ GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀéAiÀÄA zÁR°¸ÀÄvÀÛzÉ.

5. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀ:

ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®zÀ C¤®UÀ½UÉ ¨sÁgÀ«zÉ. DzÀÄzÀjAzÀ CªÀÅUÀ¼ÀÄ MvÀÛqÀªÀ£ÀÄßAlÄ ªÀiÁqÀÄvÀÛªÉ. ¥ÀÈyéAiÀÄ UÀÄgÀÄvÁéPÀµÀðt ±ÀQÛAiÀÄÄ ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®ªÀ£ÀÄß ¥ÀÈyéAiÀÄ PÉÃAzÀæzÀ PÀqÉUÉ ¸É¼ÉAiÀÄÄvÀÛzÉ. EzÉÃ &quot;ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀ&quot;ªÁVzÉ.

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀªÀÅ §ºÀ¼À ¥ÀæªÀÄÄRªÁzÀÄzÀÄ. KPÉAzÀgÉ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ©Ã¸ÀÄªÀ ¢PÀÄÌ ªÀÄvÀÄÛ ªÉÃUÀ MvÀÛqÀªÀ£ÉßÃ CªÀ®A©¹ªÉ. MAzÀÄ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀÄªÀ°è MvÀÛqÀzÀ ¥Àæ¨sÁªÀ C¢üPÀ. £ÀªÀÄä ±ÀjÃgÀzÀ M¼À¨sÁUÀzÀ°è£À MvÀÛqÀ ºÉÆgÀV£À ªÁvÁªÀgÀtzÀ ªÁAiÀÄÄ«£À MvÀÛqÀPÉÌ ¸ÀªÀÄ£ÁVgÀÄ ªÀÅzÀjAzÀ £ÀªÀÄUÉ ªÁAiÀÄÄ«£À MvÀÛqÀzÀ C£ÀÄ¨sÀªÀªÁUÀÄªÀÅ¢®è. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀªÀÅ §ºÀ¼À ¥ÀæªÀÄÄRªÁzÀÄzÀÄ KPÉAzÀgÉ CzÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À ¢PÀÄÌ ªÀÄvÀÄÛ MvÀÛqÀzÀ ªÉÃUÀªÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀÄvÀÛzÉ.

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀªÀ£ÀÄß “«Ä°¨Ágï”UÀ¼À°è C¼ÀvÉªÀiÁqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀªÀ£ÀÄß “ªÁAiÀÄÄ ¨sÁgÀªÀiÁ¥ÀPÀ” (Barometer) JA§ G¥ÀPÀgÀt ¢AzÀ ªÀiÁ¥À£À ªÀiÁqÀ¯ÁUÀÄvÀÛzÉ. ªÁAiÀÄÄ¨sÁgÀ ªÀiÁ¥ÀPÀUÀ¼À°è JgÀqÀÄ «zsÀUÀ½ªÉ.

1)	¥ÁzÀgÀ¸À ªÁAiÀÄÄ¨sÁgÀ ªÀiÁ¥ÀPÀ: EzÀÄ, ªÁAiÀÄÄ«£À MvÀÛqÀªÀ£ÀÄß C¼ÉAiÀÄÄªÀ ¸ÁªÀiÁ£Àå G¥ÀPÀgÀtªÁVzÉ

2)	¤zÀæðªÀ ªÁAiÀÄÄ¨sÁgÀ ªÀiÁ¥ÀPÀ : EzÀ£ÀÄß MAzÀÄ ¸ÀÜ¼À¢AzÀ E£ÀÆßAzÀÄ ¸ÀÜ¼ÀPÉÌ ZÀ°¸ÀÄªÁUÀ CAzÀgÉ «ªÀiÁ£ÀAiÀiÁ£À, ¥ÀªÀðvÁgÉÆÃºÀt EvÁå¢UÀ¼À ¸ÀAzÀ¨sÀðzÀ°è §¼À¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.

'''3.1 ¤zÀæðªÀ ªÁAiÀÄÄ¨sÁgÀ ªÀiÁ¥ÀPÀ '''

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀªÀÅ ¥ÀÈyéAiÀÄ J¯Áè ¨sÁUÀUÀ¼À°è MAzÉÃ ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è PÀAqÀÄ§gÀÄªÀÅ¢®è. MvÀÛqÀªÀÅ ¸ÀÜ¼À¢AzÀ ¸ÀÜ¼ÀPÉÌ PÁ®¢AzÀ PÁ®PÉÌ ªÀåvÁå¸ÀªÁUÀÄvÀÛzÉ. MvÀÛqÀªÀÅ ¸ÁUÀgÀ ¸ÀªÀÄÄzÀæUÀ¼À wÃgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è UÀjµÀ× ¥ÀæªÀiÁtzÀ°ègÀÄvÀÛzÉ. JvÀÛgÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ MvÀÛqÀªÀÅ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. MvÀÛqÀzÀ F ªÀåvÁå¸ÀPÉÌ GµÁÚA±À, ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖ¢A¢gÀÄªÀ JvÀÛgÀ, ¤ÃgÁ« ªÀÄvÀÄÛ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ zÉÊ¤PÀ ZÀ®£É EvÁå¢UÀ¼ÀÄ PÁgÀtUÀ¼ÁVªÉ.

GµÁÚA±À: ªÁvÁªÀgÀtzÀ°è GµÁÚA±ÀªÀÅ C¢üPÀªÁVzÀÝgÉ MvÀÛqÀ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀÄ. GµÁÚA±ÀªÀÅ PÀrªÉÄ EzÀÝgÉ MvÀÛqÀ ºÉZÁÑUÀÄªÀÅzÀÄ. ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀ ªÀÈvÀÛ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è GµÁÚA±À CvÀå¢üPÀªÁVgÀÄªÀÅzÀjAzÀ MvÀÛqÀ PÀrªÉÄAiÀiÁVgÀÄvÀÛzÉ. zsÀÈªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è GµÁÚA±À CvÀåAvÀ PÀ¤µÀ× ¥ÀæªÀiÁtzÀ°ègÀÄªÀÅzÀjAzÀ MvÀÛqÀ ºÉZÁÑVgÀÄvÀÛzÉ.

GµÀÚªÁAiÀÄÄ ºÀUÀÄgÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ. ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±À¢AzÀ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ C¤®zÀ PÀtUÀ¼ÀÄ «¸ÁÛgÀUÉÆAqÀÄ ºÀUÀÄgÀªÁUÀÄvÀÛªÉ. ºÀUÀÄgÀªÁzÀ ªÁAiÀÄÄ GAlÄ ªÀiÁqÀÄªÀ MvÀÛqÀ PÀrªÉÄ. ²ÃvÀ ªÁAiÀÄÄ ¸ÀAPÀÄavÀªÁUÀÄªÀÅzÀjAzÀ ¸ÁAzsÀæªÁV ¨sÁgÀªÁUÀÄvÀÛzÉ. »ÃUÁV ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀªÀ£ÀÄßAlÄ ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ.

JvÀÛgÀ: JvÀÛgÀªÀÇ MvÀÛqÀzÀ ªÉÄÃ¯É ¥Àæ¨sÁªÀ ©ÃgÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀªÀÄvÀ®ªÁVgÀÄªÀ ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±À«gÀÄªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è MvÀÛqÀ PÀrªÉÄ. ºÁUÉAiÉÄÃ PÀrªÉÄ GµÁÚA±À«gÀÄªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è MvÀÛqÀ ºÉZÁÑVgÀÄvÀÛzÉ. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ C¤®gÁ²AiÀÄ §ºÀÄ¨sÁUÀ PÉ¼À¸ÀÛgÀUÀ¼À°èAiÉÄÃ PÉÃA¢æÃPÀÈvÀªÁV ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁgÀªÀÇ DVzÉ. ªÉÄÃ°£À ¸ÀÛgÀUÀ¼ÀÄ «gÀ¼ÀªÁAiÀÄÄªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢ vÉ¼ÀÄªÁVAiÀÄÆ EgÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ JvÀÛgÀªÀÅ ºÉaÑzÀAvÉ MvÀÛqÀªÀÅ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ.

¤ÃgÁ«: ªÁAiÀÄÄ ¤ÃgÁ«¬ÄAzÀ PÀÆrgÀÄvÀÛzÉ. ¤ÃgÁ«AiÀÄÄ ¤Ãj£À gÀÆ¥ÀªÁVgÀÄ ªÀÅzÀjAzÀ CzÀÄ ¨sÁgÀªÁVgÀÄvÀÛzÉAzÀÄ PÉ®ªÀgÀÄ ¨sÁ«¸ÀÄvÁÛgÉ. DzÀgÉ ¤Ãj£À D«AiÀÄÄ MtUÁ½VAvÀ®Æ ºÀUÀÄgÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄvÀÄÛ ºÀUÀÄgÀªÁV ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄvÀÛzÉ. DzÀÝjAzÀ ¤ÃgÁ«¬ÄAzÀ PÀÆrzÀ ªÁAiÀÄÄ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛzÉ.

'''¨sÀÆ«ÄAiÀÄ zÉÊ¤PÀ ZÀ®£É:''' ¥ÀÈyéAiÀÄ zÉÊ¤PÀ ZÀ®£É ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀzÀ ªÀåvÁå¸ÀPÉÌ PÁgÀtªÁVzÉ. CzÀÄ PÉÃAzÁæ¥ÀUÁ«Ä §®ªÀ£ÀÄß GvÀàwÛ ªÀiÁqÀÄªÀÅzÀjAzÀ MvÀÛqÀªÀÅ PÀrªÉÄAiÀiÁV vÀ£Àß ªÀÄÆ® ¸ÀÜ¼À¢AzÀ «ZÀ®£É ºÉÆAzÀÄvÀÛzÉ. G¥À GµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ¥ÀnÖ ªÀÄvÀÄÛ G¥ÀzsÀÈªÀzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ ¥ÀæªÀÄÄRªÁV ¥ÀÈyéAiÀÄ zÉÊ¤PÀ ZÀ®£ÉAiÀÄ ¥ÀjuÁªÀÄ¢AzÀ¯ÉÃ GAmÁUÀÄvÀÛªÉ.

5.J. MvÀÛqÀzÀ HzsÀéð ªÀÄÄR ºÀAaPÉ: 

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ªÉÄÃ°£À J¯Áè ¸ÀÛgÀUÀ¼À ¨sÁgÀªÀÇ PÉ¼ÀV£À ¸ÀÛgÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ©Ã¼ÀÄªÀÅzÀjAzÀ PÉ¼ÀV£À ¸ÀÛgÀUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛªÉ. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ¥ÀjªÀvÀð£Á ªÀ®AiÀÄªÀÅ 10 jAzÀ 16 Q.«ÄÃ.UÀ¼ÀªÀgÉUÉ ªÁå¦¹zÀÄÝ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ±ÉÃ.75gÀµÀÄÖ vÀÆPÀªÀ£ÀÄß M¼ÀUÉÆArzÉ. ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖzÀ°è 1013.25 «Ä°¨Ágï MvÀÛqÀ«zÀÄÝ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀªÀÅ JvÀÛgÀ ºÉaÑzÀAvÉ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖ¢AzÀ ¥Àæw 300 «ÄÃlgï JvÀÛgÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ 35 «Ä° ¨ÁgïUÀ¼ÀµÀÄÖ MvÀÛqÀ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. CxÀªÁ ¥Àæw 1000 «ÄÃ.UÉ 104 «Ä°¨ÁgïUÀ¼ÀµÀÄÖ MvÀÛqÀ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ.

¨sÁgÀªÁVgÀÄªÀ ¸ÁgÀd£ÀPÀ ªÀÄvÀÄÛ DªÀÄèd£ÀPÀ C¤®UÀ¼ÀÄ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ PÉ¼À¥ÀzÀgÀUÀ¼À°è ¹Ã«ÄvÀUÉÆArªÉ. DªÀÄèd£ÀPÀªÀÅ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 3000 «ÄÃ. JvÀÛgÀzÀªÀgÉUÉ ¸ÁPÀ¶ÖgÀÄvÀÛzÉ. EzÀQÌAvÀ ºÉZÀÄÑ JvÀÛgÀzÀ°è ªÀÄ£ÀÄµÀå£À G¹gÁlPÉÌ vÉÆAzÀgÉ GAmÁUÀÄvÀÛzÉ. KPÉAzÀgÉ «gÀ¼À ªÁAiÀÄÄ«£À°è DªÀÄèd£ÀPÀzÀ ¥ÀæªÀiÁt CvÀå®àªÁVgÀÄvÀÛzÉ. DzÀÝjAzÀ ¥ÀªÀðvÁgÉÆÃ»UÀ¼ÀÄ F ¸ÀªÀÄ¸Éå¬ÄAzÀ ¥ÁgÁUÀ®Ä DªÀÄèd£ÀPÀzÀ ¹°AqÀgïUÀ¼À£ÀÄß vÀªÉÆäA¢UÉ MAiÀÄÄåªÀgÀÄ.

ªÁAiÀÄÄ PÀÄ¹zÁUÀ CxÀªÁ PÉ¼ÀV½zÁUÀ CzÀgÀ UÁvÀæ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ, ªÀÄvÀÄÛ MvÀÛqÀ ºÉZÀÄÑvÀÛzÉ. ªÁAiÀÄÄ ªÉÄÃ¯ÉÃjzÁUÀ CzÀgÀ UÁvÀæ ºÉZÀÄÑvÀÛzÉ ªÀÄvÀÄÛ MvÀÛqÀ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ.

'''5.©. MvÀÛqÀzÀ ¸ÀªÀÄvÀ® ºÀAaPÉ: '''

MvÀÛqÀzÀ ¸ÀªÀÄvÀ® ºÀAaPÉAiÀÄÄ GµÁÚA±ÀzÀ ¸ÀªÀÄvÀ® ºÀAaPÉAiÀÄ£ÀÄß CªÀ®A©¹zÉ. ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±À«gÀÄªÀ ¸ÀÜ¼ÀUÀ¼À°è PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ºÁUÀÆ PÀrªÉÄ GµÁÚA±À«gÀÄªÀ ¸ÀÜ¼ÀUÀ¼À°è ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ«gÀÄvÀÛzÉ. (MvÀÛqÀªÀÅ ¥ÀgÉÆÃPÀëªÁV ¨sÀÆ ºÁUÀÆ d®¨sÁUÀUÀ¼À ºÀAaPÉ ªÀÄvÀÄÛ CPÁëA±ÀªÀ£ÀÄß CªÀ®A©¹zÉ). C®èzÉ vÀUÀÄÎ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è C¢üPÀ MvÀÛqÀªÀÇ, JvÀÛgÀzÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è PÀrªÉÄ MvÀÛqÀªÀÇ PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛzÉ. CAzÀgÉ MvÀÛqÀªÀÅ ²ÃvÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ½AzÀ GµÀÚ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À PÀqÉUÉ ºÉÆÃzÀAvÉ ªÀÄvÀÄÛ vÀUÀÄÎ ¥ÀæzÉÃ±À¢AzÀ JvÀÛgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. MvÀÛqÀzÀ ¸ÀªÀÄvÀ® ºÀAaPÉAiÀÄÄ PÁ®¢AzÀ PÁ®PÉÌ ¸ÀÜ¼À¢AzÀ ¸ÀÜ¼ÀPÉÌ ªÀåvÁå¸ÀªÁUÀÄvÀÛzÉ. CzÀÄ ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®zÀ GµÁÚA±À, ¥ÀÈyéAiÀÄ zÉÊ¤PÀ ZÀ®£É ªÀÄvÀÄÛ ¤ÃgÁ«AiÀÄ EgÀÄ«PÉAiÀÄ£ÀÄß CªÀ®A©¹zÉ.

'''5.¹. ¨sÀÆªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ: '''

¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯É MvÀÛqÀzÀ ºÀAaPÉAiÀÄ ¸Àj¸ÀÄªÀiÁgÀÄ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ ªÀ®AiÀÄUÀ¼À gÀÆ¥ÀzÀ°ègÀÄªÀÅzÀÄ. ¨sÀÆªÉÄÃ¯ÉäöÊAiÀÄ°è MlÄÖ K¼ÀÄ MvÀÛqÀ ªÀ®AiÀÄUÀ½ªÉ. EªÀÅUÀ¼À°è £Á®ÄÌ C¢üPÀ MvÀÛqÀzÀ ªÀ®AiÀÄUÀ¼ÁVzÀÄÝ EªÀÅUÀ¼À £ÀqÀÄªÉ ªÀÄÆgÀÄ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ªÀ®AiÀÄUÀ½ªÉ. GµÁÚA±À ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÈyéAiÀÄ zÉÊ¤PÀ ZÀ®£ÉAiÀÄÄ ¥ÀjuÁªÀÄªÁV ¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ¯É MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄAmÁUÀÄvÀÛªÉ. ¨sÀÆ«Ä ªÀÄvÀÄÛ d®¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ PÀrªÉÄAiÀiÁV PÁAiÀÄÄªÀÅzÀjAzÀ F MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV CRAqÀªÁVgÀzÉ PÉÆÃ±ÀUÀ¼À gÀÆ¥ÀzÀ°ègÀÄvÀÛªÉ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀÆªÀð ¥À²ÑªÀÄªÁV ºÀgÀrgÀÄvÀÛªÉ. ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±À«gÀÄªÀ ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖAiÀÄÆ, PÀrªÉÄ GµÁÚA±À«gÀÄªÀ zsÀÄæªÀUÀ¼À°è ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ GAmÁUÀÄvÀÛªÉ.

1. ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖ: 

¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛzÀ GvÀÛgÀPÉÌ 50 ªÀÄvÀÄÛ zÀQëtPÉÌ 50 CPÁëA±ÀUÀ¼À £ÀqÀÄªÉ ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖ EzÉ. ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è ¸ÀÆAiÀÄð QgÀtUÀ¼ÀÄ ¸ÀzÁ PÁ® ®A§ªÁV ©Ã¼ÀÄªÀÅzÀjAzÀ CzÀÄ ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±ÀzÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ. F ªÀ®AiÀÄzÀ°è UÁ½AiÀÄ ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±À¢AzÀ ºÀUÀÄgÀªÁV ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÀÅzÀÄ. »ÃUÉ ªÉÄÃ®ÄäRªÁV ZÀ°¸ÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄªÀ£ÀÄß ¥ÀæZÀ®£À ¥ÀæªÁºÀªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. ºÉZÀÄÑ JvÀÛgÀPÉÌ KjzÀAvÉ F ªÁAiÀÄÄªÀÅ PÀæªÉÄÃt vÀA¥ÁV ¨sÁgÀªÁUÀÄªÀÅzÀÄ. £ÀAvÀgÀ GvÀÛgÀ ªÀÄvÀÄÛ zÀQëtzÀ PÀqÉUÉ ZÀ°¸ÀÄªÀÅzÀÄ. F ªÀ®AiÀÄªÀ£ÉßÃ ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ªÀ®AiÀÄªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. EzÀÄ ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛ¢AzÀ JgÀqÀÆ PÀqÉ 100 CPÁëA±ÀzÀªÀgÉUÉ ªÁå¦¹zÉ. F ªÀ®AiÀÄªÀÅ Cw PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ¢AzÀ PÀÆrgÀÄªÀÅzÀÄ. C®èzÉ ªÁAiÀÄÄªÀÅ ªÉÄÃ®ÄäRªÁV ZÀ°¸ÀÄªÀÅzÀjAzÀ ¸ÀªÀiÁ£ÁAvÀgÀªÁV ZÀ°¸ÀÄªÀ ¥Àæ§®ªÁzÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ E°è PÀAqÀÄ§gÀÄªÀÅ¢®è. DzÀÄzÀjAzÀ¯ÉÃ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ E°è PÀAqÀÄ §gÀÄªÀÅ¢®è. DzÀÄzÀjAzÀ EzÀ£ÀÄß '±ÁAxÀ PÀn§AzsÀ' CxÀªÁ «µÀtÚ ªÀ®AiÀÄ CxÀªÁ 'qÉÆÃ®ØçªÀiï' (Doldrum) JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

'''2. G¥ÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ: '''

G¥ÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ PÀPÁðlPÀ ¸ÀAPÁæAw ªÀÈvÀÛ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄPÀgÀ ¸ÀAPÁæAw ªÀÈvÀÛUÀ¼À DZÉUÉ 300 ªÀÄvÀÄÛ 400 CPÁëA±ÀUÀ¼À £ÀqÀÄªÉ EªÉ. ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛzÀ ªÉÄÃ®ÎqÉ¬ÄAzÀ ªÁAiÀÄÄ ¥ÀÈyéAiÀÄ zÉÊ¤PÀ ZÀ®£ÉAiÀÄ ¥ÀjuÁªÀÄªÁV JgÀqÀÆ UÉÆÃ¼ÁzsÀðUÀ¼À°è G¥ÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄUÀ¼À°è vÀA¥ÁV PÉ¼ÀV½AiÀÄÄªÀÅzÀjAzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ GAmÁUÀÄvÀÛªÉ. G¥ÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼ÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À GUÀªÀÄzÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼ÁVªÉ. E°èAzÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖ ªÀÄvÀÄÛ G¥À zsÀÄæªÀzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼À PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. F C¢üPÀ MvÀÛqÀ ªÀ®AiÀÄ¢AzÀ GµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄªÀ ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄªÀ ¥Àæw ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ GUÀªÀÄ ºÉÆAzÀÄvÀÛªÉ. ºÁ¬Ä ºÀqÀUÀÄUÀ¼À PÁ®zÀ°è AiÀÄÆgÉÆÃ¦¤AzÀ ªÉ¸ïÖ EArÃ¸ï£À PÀqÉUÉ ºÉÆÃUÀÄªÀ ºÀqÀUÀÄUÀ¼ÀÄ F ¥ÀnÖAiÀÄ°è ¹QÌ ©Ã¼ÀÄwÛzÀÝªÀÅ. ºÀqÀUÀÄUÀ¼À£ÀÄß ºÀUÀÄgÀ ªÀiÁqÀ®Ä ºÉÆ¸À ¥Àæ¥ÀAZÀPÉÌ (CªÉÄÃjPÉUÉ) MAiÀÄÄåwÛzÀÝ PÀÄzÀÄgÉUÀ¼À£ÀÄß ºÀqÀV¤AzÀ ¸ÀªÀÄÄzÀæPÉÌ J¸ÉzÀÄ©qÀ¯ÁUÀÄwÛvÀÄÛ. DzÀÝjAzÀ F ¥ÀnÖUÀ½UÉ 'C±Àé CPÁëA±À' UÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄ¯Á¬ÄvÀÄ.

'''3. G¥ÀzsÀÄæªÀzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ: '''

G¥ÀzsÀÄæªÀzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ JgÀqÀÆ UÉÆÃ¼ÁzsÀðUÀ¼À°è 60 ªÀÄvÀÄÛ 70 CPÁëA±ÀUÀ¼À £ÀqÀÄªÀt ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°ègÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅ ªÀÄÄRåªÁV ¥ÀÈyéAiÀÄ zÉÊ¤PÀ ZÀ®£ÉAiÀÄ ¥ÀjuÁªÀÄ¢AzÀÄAmÁUÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀÈyé vÀ£Àß CPÀëzÀ ¸ÀÄvÀÛ®Æ wgÀÄUÀÄªÀÅzÀjAzÀ zsÀÄæªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À CAa£À°ègÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄ ºÉÆgÀ aªÀÄä®àqÀÄvÀÛzÉ. DzÀÝjAzÀ D ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è£À ªÁAiÀÄÄ «gÀ¼ÀªÁUÀÄªÀÅzÀjAzÀ CzÀÄ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀªÁV ¥Àjt«Ä¸ÀÄvÀÛzÉ. E°è zsÀÄæªÀUÀ½VAvÀ ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±À«gÀÄvÀÛzÉ. ¥Àæw ªÁå¥Áj ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÆ ªÀÄvÀÄÛ zsÀÄæªÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÆ F ¥ÀnÖUÀ¼À°è ¸ÀªÀiÁªÉÃ±ÀUÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ. F ¥ÀnÖAiÀÄ°è DªÀvÀð ©gÀÄUÁ½UÀ¼ÀÄ CxÀªÁ ¤ªÀÄß ªÁAiÀÄÄ¨sÁgÀ PÉëÃvÀæUÀ¼ÀÄ GAmÁUÀÄvÀÛªÉ.

'''4. zsÀÄæªÀzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ: '''

¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀ ªÀÈvÀÛzÀ ªÀ®AiÀÄzÀ°è ¥ÀæZÀ®£À ¥ÀæªÁºÀzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°è ªÀÈvÀÛzÀ ªÀ®AiÀÄzÀ°è ¥ÀæZÀ®£À ¥ÀæªÁºÀzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°è ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄ«£À ºÉZÀÄÑ ¨sÁUÀªÀÅ zsÀÄæ«ÃAiÀÄ ªÀ®AiÀÄUÀ¼À°è PÉ¼ÀV½AiÀÄÄªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÀ F ªÀ®AiÀÄªÀÅ C¢üPÀ MvÀÛqÀ¢AzÀ PÀÆrgÀÄªÀÅzÀÄ. F ªÀ®AiÀÄ¢AzÀ ²ÃvÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ EvÀgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. zsÀÄæªÀzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼ÀÄ GvÀÛgÀ zsÀÄæªÀ ªÀÄvÀÄÛ zÀQët zsÀÄæªÀUÀ¼À ¸ÀÄvÀÛ®Æ EªÉ. zsÀÄæªÀUÀ¼À ¸ÀÄvÀÛ°£À ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è GµÁÚA±À CvÀåAvÀ PÀrªÉÄ EgÀÄvÀÛzÉ. DzÀÝjAzÀ E°è ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ«gÀÄvÀÛzÉ. ªÁAiÀÄÄ ¸ÁAzÀæªÀÇ, ¨sÁgÀªÀÇ DVgÀÄvÀÛzÉ.

6. ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: 

¨sÀÆªÉÄÃ¯ÉäöÊUÉ ¸ÀªÀiÁ£ÁAvÀgÀªÁV ZÀ°¸ÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄªÀ£ÀÄß ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ°è GµÁÚA±À ªÀÄvÀÄÛ vÉÃªÁA±ÀUÀ¼À ºÀAaPÉAiÀÄ°è ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄRå ¥ÁvÀæªÀ£ÀÄß ªÀ»¸ÀÄvÀÛªÉ. ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ¢AzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀzÀ PÀqÉUÉ MvÀÛqÀzÀ E½eÁgÀ£ÀÄß C£ÀÄ¸Àj¹ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. »ÃUÉ ©Ã¸ÀÄªÀ UÁ½AiÀÄ ¢PÀÄÌ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ CPÀë¨sÀæªÀÄt¢AzÀ «ZÀ®£ÉUÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ. EzÀ£ÀÄß ¥sÉgÀ¯ï£À ¤AiÀÄªÀÄªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

'''ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄ ¥ÀæªÁºÀUÀ¼ÀÄ: '''

¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀzÀ ºÀAaPÉAiÀÄÄ ºÉZÀÄÑ ªÀåvÁå¸ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÁV ªÁAiÀÄÄªÀÅ C¢üPÀ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ½AzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À PÀqÉUÉ ZÀ°¸ÀÄªÀÅzÀÄ. ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯ÉäöÊAiÀÄ°è »ÃUÉ ¸ÀªÀiÁ£ÁAvÀgÀªÁV ZÀ°¸ÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄªÀ£ÀÄß ªÀiÁgÀÄvÀ (Wind) UÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. EzÀPÉÌ «gÀÄzÀÞªÁV C£ÉÃPÀ ¸À¤ßªÉÃ±ÀUÀ¼À°è ªÁAiÀÄÄªÀÅ ªÉÄÃ®ÄäR ºÁUÀÆ PÉ¼ÀªÀÄÄRªÁV ZÀ°¸ÀÄªÀÅzÀÄ. EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ªÁAiÀÄÄ ¥ÀæªÁºÀ UÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄ ¥ÀæªÁºÀUÀ¼ÀÄ ¥ÀgÀ¸ÀàgÀ ¥ÀÆgÀPÀªÁVzÀÄÝ, ¥Àæ¥ÀAZÀzÁzÀåAvÀ ªÁAiÀÄÄ ZÀ®£ÉAiÀÄ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß gÀÆ¦¹ªÉ. ªÀiÁgÀÄvÀUÀ½AzÀ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ°è GµÁÚA±À, ªÀÄvÀÄÛ d¯ÁA±ÀUÀ¼ÀÄ ºÀAaPÉAiÀiÁUÀÄvÀÛªÉ. ªÁAiÀÄÄ«£À ¢PÀÌ£ÀÄß ¸ÀÆa¸À®Ä G¥ÀPÀgÀtªÀ£ÀÄß '''¥ÀªÀ£À ¢PÀÆìa''' JAvÀ®Æ, ªÁAiÀÄÄ«£À ªÉÃUÀªÀ£ÀÄß C¼ÉAiÀÄÄªÀ G¥ÀPÀgÀtªÀ£ÀÄß ¥ÀªÀ£À ªÉÃUÀ ªÀiÁ¥ÀPÀ (Anemometer) JAvÀ®Æ PÀgÉAiÀÄªÀgÀÄ.

ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß £Á®ÄÌ «zsÀUÀ¼ÁV F PÉ¼ÀPÀAqÀAvÉ «AUÀr¸À¯ÁVzÉ.


 * 1) ¤gÀAvÀgÀ 	CxÀªÁ ¤vÀå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ
 * 2) ¤AiÀÄvÀPÁ°PÀ 	ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ
 * 3) ¸ÀÜ½ÃAiÀÄ 	ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ
 * 4) DªÀvÀð 	ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ

'''1. ¤gÀAvÀgÀ CxÀªÁ ¤vÀå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ (Planetary winds) '''

¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯É C¢üPÀ MvÀÛqÀ ªÀ®AiÀÄUÀ½AzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ªÀ®AiÀÄUÀ¼À PÀqÉUÉ ¤gÀAvÀgÀªÁV ¥Àæ¥ÀAZÀzÁzÀåAvÀ ©Ã¸ÀÄªÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß '¤gÀAvÀgÀ ªÀiÁgÀÄvÀ' CxÀªÁ ¤vÀå CxÀªÁ ¨sÀÆªÀÄAqÀ°ÃAiÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À ªÉÃUÀ ªÀÄvÀÄÛ «¸ÁÛgÀ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼À ¸ÀÜ¼ÁAvÀgÀ¢AzÀ ¥Àæ¨sÁ«vÀUÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ. ¤gÀAvÀgÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÆgÀÄ «zsÀUÀ¼ÁV «AUÀr¸À§ºÀÄzÀÄ. CªÀÅUÀ¼ÉAzÀgÉ –


 * 1) ªÁtÂdå 	ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ (Trade winds)
 * 2) ¥Àæw 	ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ (Anti-trade 	Winds)
 * 3) zsÀÄæ«ÃAiÀÄ 	ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ (Polar winds)

i. '''ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ:''' ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß 'mÉæÃqï «Aqïì' JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄ¯ÁVzÉ. 'mÉæÃqï' JA§ ¥ÀzÀªÀÅ dªÀÄð¤AiÀÄ 'mÉÊgÉÃqï' JA§ÄzÀjAzÀ GvÀàwÛ ºÉÆA¢zÀÄÝ EzÀgÀ CxÀð 'ªÀiÁUÀð' (Track) JAzÁVzÉ.

ªÁå¥Áj ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ G¥ÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ½AzÀ ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖAiÀÄ PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. ¥ÁæaÃ£À PÁ®zÀ°è ªÁå¥Áj £Á«PÀjUÉ F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ C£ÀÄPÀÆ®ªÁVzÀÝjAzÀ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ªÁå¥Áj ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉAzÀÄ ºÉ¸Àj¸À¯Á¬ÄvÀÄ.

ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß CªÀÅ ©Ã¸ÀÄªÀ ¢QÌ£À DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ°AzÀ ºÉ¸Àj¸À¯ÁUÀÄvÀÛzÉ.

EªÀÅUÀ¼ÀÄ JgÀqÀÆ UÉÆÃ¼ÁzsÀðzÀ°è 80 ¬ÄAzÀ 250 CPÁëA±ÀUÀ¼À £ÀqÀÄªÉ PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅ GvÀÛgÁzsÀð UÉÆÃ¼ÀzÀ°è F±Á£Àå¢AzÀ £ÉÊgÀÄvÀåzÀ PÀqÉUÉ ºÁUÀÆ zÀQëuÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è DUÉßÃAiÀÄ¢AzÀ ªÁAiÀÄªÀåzÀ PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ¯ÉÃ ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß '¥ÀÆªÀðzÀ ªÀiÁgÀÄvÀ' UÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ vÀªÀÄä ªÀiÁUÀðzÀ°è ªÀÄÄAzÀÄªÀjzÀAvÉ CªÀÅUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄÄvÁÛ ºÉÆÃUÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ EªÀÅUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀÄªÀÅ¢®è. DzÀgÉ ¥ÀªÀðvÀUÀ½AzÀ vÀqÉAiÀÄ®àmÁÖUÀ, CªÀÅUÀ¼À ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ, GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß PÀ¼ÉzÀÄPÉÆAqÀÄ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀÄj¸ÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ F ªÀ®AiÀÄzÀ ¨sÀÆ gÁ²UÀ¼À ¥ÀÆªÀð¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ ¸ÁPÀµÀÄÖ ªÀÄ¼É ¥ÀqÉAiÀÄÄvÀÛªÉ. DzÀgÉ ¥À²ÑªÀÄzÀ PÀqÉUÉ ºÉÆÃzÀAvÉ, EªÀÅ Mt ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÁUÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ CªÀÅUÀ¼ÀÄ Mt ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼ÁVªÉ. EzÀjAzÁV GµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ J¯Áè ªÀÄgÀÄ¨sÀÆ«ÄUÀ¼ÀÆ ¨sÀÆ RAqÀUÀ¼À ¥À²ÑªÀÄ ¨sÁUÀzÀ°è ¤ªÀiÁðtUÉÆArªÉ.

ªÁå¥Áj ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è ¸ÀªÀiÁªÉÃ±ÀUÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ. DzÀÝjAzÀ CªÀÅ ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è ªÀµÁðzÀåAvÀ ¨sÁjÃ DgÉÆÃºÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀÄj¸ÀÄvÀÛªÉ.

'''ii. ¥Àæw ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: '''

¥Àæw ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ G¥ÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ½AzÀ G¥ÀzsÀÄæªÀzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼À PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÁå¥Áj ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À «gÀÄzÀÞ ¢QÌ£À°è ©Ã¸ÀÄªÀÅzÀjAzÀ ¥Àæw ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄ®àqÀÄvÀÛªÉ.

¥Àæw ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ GµÀÚ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ½AzÀ vÀA¥ÀÄ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄªÀÅzÀjAzÀ DzÀæðvÉAiÀÄ£ÀÄß »ÃjPÉÆ¼ÀÄîªÀ ±ÀQÛ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ CªÀÅ ©Ã¸ÀÄªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ºÉZÀÄÑ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀÄj¸ÀÄvÀÛªÉ.

EªÀÅ GvÀÛgÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è £ÉÊgÀÄvÀå¢AzÀ F±Á£ÀåzÀ PÀqÉUÉ ºÁUÀÆ zÀQëuÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è ªÁAiÀÄªÀå¢AzÀ DUÉßÃAiÀÄzÀ PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. DzÀÄzÀjAzÀ¯ÉÃ EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß '¥À²ÑªÀÄzÀ ªÀiÁgÀÄvÀ' UÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

GvÀÛgÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀªÀÅ ºÉZÀÄÑ ¨sÀÆ¥ÀæzÉÃ±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÄÝ ªÉÊ«zsÀåªÀÄAiÀÄ ¨sÀÆ ¸ÀégÀÆ¥ÀUÀ½AzÀ PÀÆrzÉ. EzÀjAzÀ ¥Àæw ªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ ªÀiÁ¥ÁðqÀÄ ºÉÆAzÀÄvÀÛªÉ. DzÀgÉ ºÉZÀÄÑ d® gÁ²UÀ½AzÀ PÀÆrzÀ zÀQëuÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è EªÀÅ ¤gÀAvÀgÀªÁV ºÉZÀÄÑ ªÉÃUÀ¢AzÀ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅ zÀQëuÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è 400 ¬ÄAzÀ 600 CPÁëA±ÀUÀ¼À £ÀqÀÄªÉ ¸ÀàµÀÖªÁV CvÀåAvÀ ªÉÃUÀªÁV ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ¯ÉÃ EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß £Á®évÀÛgÀ C§âgÀ UÁ½, LªÀvÀÛgÀ GUÀæUÁ½ ºÁUÀÆ CgÀªÀvÀÛgÀ CgÀZÀÄªÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉ¢gÀÄªÀgÀÄ.

'''iii. zsÀÄæ«ÃAiÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: '''

zsÀÄæªÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ zsÀÄæªÀzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ½AzÀ G¥ÀzsÀÄæªÀzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼À PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß zsÀÄæªÀzÀ ¥ÀÆªÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. CªÀÅ GvÀÛgÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è F±Á£Àå ¢QÌ¤AzÀ £ÉÊgÀÄvÀå ¢QÌ£À PÀqÉUÀÆ ªÀÄvÀÄÛ zÀQëuÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è DUÉßÃAiÀÄ ¢QÌ¤AzÀ ªÁAiÀÄªÀå ¢QÌ£À PÀqÉUÀÆ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ GvÀÛgÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è C¤AiÀÄ«ÄvÀªÁV ªÀÄvÀÄÛ zÀQëuÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è ¤gÀAvÀgÀªÁV ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. ZÀ½UÁ®zÀ°è ºÉZÀÄÑ ¥Àæ§®ªÁVgÀÄªÀ F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¨ÉÃ¹UÉAiÀÄ°è QëÃtUÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ. ZÀ½UÁ®zÀ°è ²ÃvÀªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ ªÁå¥ÀPÀªÁVzÀÄÝ ¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ ªÀ®AiÀÄUÀ¼À£ÀÆß DªÀj¹gÀÄvÀÛªÉ.

2. ¤AiÀÄvÀPÁ°PÀ CxÀªÁ PÀÄè¥ÀÛ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ 

EªÀÅ ¤¢ðµÀÖ IÄvÀÄ«£À°è ªÀÄvÀÄÛ PÁ®zÀ°è DgÀA¨sÀ ºÁUÀÆ CAvÀåUÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀjAzÀ EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß PÀÄè¥ÀÛ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉAzÀÆ ¸ÀºÀ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ««zsÀ IÄvÀÄUÀ¼À°è ¥ÀgÀ¸ÀàgÀ vÀ¢égÀÄzÀÞ ¢QÌ¤AzÀ ©Ã¸À®Ä ¨sÀÆ«Ä ªÀÄvÀÄÛ d®¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ ºÉÆA¢gÀÄªÀ GµÁÚA±À ªÀÄvÀÄÛ MvÀÛqÀ ¥Àj¹ÜwUÀ¼À ªÀåvÁå¸ÀªÉÃ ªÀÄÄRå PÁgÀt.

'''ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ:''' ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¤AiÀÄvÀPÁ°PÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ½UÉ GvÀÛªÀÄ GzÁºÀgÀuÉUÀ¼ÁVªÉ. IÄvÀÄUÀ½UÀ£ÀÄ¸ÁgÀªÁV ©Ã¸ÀÄªÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ½UÉ ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼É£ÀÄßªÀgÀÄ. ªÀiÁ£ÀÆì£ï JA§ ¥ÀzÀªÀÅ ªÀiË¸ÀªÀiï (CAzÀgÉ IÄvÀÄ) JA§ CgÀ©â ¨sÁµÉAiÀÄ ¥ÀzÀ¢AzÀ GvÀàwÛAiÀiÁVzÉ. CgÀ©â ¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ°è ¸ÀAZÀj¸ÀÄwÛzÀÝ CgÀ¨ï ªÀvÀðPÀgÀÄ ««zsÀ IÄvÀÄUÀ¼À°è ¥ÀgÀ¸ÀàgÀ «gÀÄzÀÞ ¢QÌ¤AzÀ ©Ã¸ÀÄwÛzÀÝ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß 'ªÀiÁ£ÀÆì£ï' JAzÀÄ ºÉ¸Àj¹zÀgÀÄ.

¨ÉÃ¹UÉ ªÀÄvÀÄÛ ZÀ½UÁ®UÀ¼À £ÀqÀÄªÉ GµÁÚA±ÀzÀ°è C¢üPÀ ªÀåvÁå¸À«gÀÄªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ.

i. '''¨ÉÃ¹UÉAiÀÄ PÁ®: '''ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ, ¨sÁgÀvÀzÀ G¥ÀRAqÀzÀ°è ¸ÀàµÀÖªÁV PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛªÉ. ¨ÉÃ¹UÉAiÀÄ CªÀ¢üAiÀÄ°è ªÀÄzsÀå KµÁå ¥ÀæzÉÃ±ÀªÀÅ C¢üPÀ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÀ UÁ½AiÀÄÄ PÁAiÀÄÄÝ, ºÀUÀÄgÀªÁV ¥ÀæZÀ®£À ¥ÀæªÁºÀUÀ¼À gÀÆ¥ÀzÀ°è ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÀ F ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ PÉÃAzÀæªÀÅ ¤«ÄðvÀªÁUÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ«gÀÄªÀ ¸ÀÄvÀÛ°£À ¸ÁUÀgÀUÀ½AzÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅ ¨sÁgÀvÀ ªÀÄvÀÄÛ DUÉßÃAiÀÄ KµÁåzÀ°è £ÉÊgÀÄvÀå ¢QÌ¤AzÀ, d¥Á£ï ªÀÄvÀÄÛ ZÉÊ£ÁUÀ¼À°è DUÉßÃAiÀÄ ¢QÌ¤AzÀ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. ¸ÁUÀgÀUÀ½AzÀ ©Ã¸ÀÄªÀ F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ d¯ÁA±ÀªÀ£ÀÄß ºÉZÁÑV ºÉÆA¢zÀÄÝ C¢üPÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀÄj¸ÀÄvÀÛªÉ. DzÀgÉ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ ¥ÀæªÀiÁt wÃgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è ºÉZÁÑVzÀÄÝ M¼À£ÁrUÉ §AzÀAvÉ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀÄ.

'''ii. ZÀ½UÁ®: ''' ZÀ½UÁ®zÀ°è GµÁÚA±À ªÀÄvÀÄÛ MvÀÛqÀ ¥Àj¹ÜwUÀ¼ÀÄ ¸ÀA¥ÀÆtðªÁV ©ü£ÀßªÁVgÀÄvÀÛªÉ. ¸ÀÆAiÀÄð£À ®A§ QgÀtUÀ¼ÀÄ F CªÀ¢üAiÀÄ°è zÀQëuÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ ªÉÄÃ¯É ©Ã¼ÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ ªÀÄzsÀå KµÁåzÀ°è GµÁÚA±ÀªÀÅ Cw PÀrªÉÄ¬ÄzÀÄÝ C°è ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀªÀÅ ¤«ÄðvÀUÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÀ ¨sÀÆ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ½AzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ«gÀÄªÀ ¸ÁUÀgÀUÀ¼À PÀqÉUÉ «gÀÄªÀ ¸ÁUÀgÀUÀ¼À PÀqÉUÉ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅ ºÉÆA¢gÀÄªÀ d¯ÁA±À PÀrªÉÄ¬ÄzÀÄÝ MtªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÁVgÀÄvÀÛªÉ. DzÀgÉ CªÀÅ §AUÁ¼À PÉÆ°èAiÀÄ£ÀÄß zÁlÄªÁUÀ DzÀæðªÁV PÉÆÃgÉÆªÀÄAqÀ¯ï PÀgÁªÀ½AiÀÄ ªÉÄÃ¯É ªÀÄ¼É ¸ÀÄj¸ÀÄvÀÛªÉ. ¨sÁgÀvÀzÀ G¥ÀRAqÀzÀ°è ZÀ½UÁ®zÀ ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß F±Á£Àå ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

EzÉÃ jÃwAiÀÄ°è ¤AiÀÄvÀPÁ°PÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ EvÀgÀ PÉ®ªÀÅ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°èAiÀÄÆ PÁt§ºÀÄzÀÄ. CªÀÅUÀ¼À°è ªÀÄÄRåªÁzÀªÀÅUÀ¼ÉAzÀgÉ ªÀÄzsÀå CªÉÄÃjPÁ, DUÉßÃAiÀÄ KµÁå, GvÀÛgÀ D¸ÉÖçÃ°AiÀiÁ, ¥À²ÑªÀÄ D¦üæPÁzÀ V¤AiÀiÁ wÃgÀ¥ÀæzÉÃ±À ªÉÆzÀ¯ÁzÀªÀÅ.

3. ¸ÀÜ½ÃAiÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: 

¸ÀÜ½ÃAiÀÄ PÁgÀtUÀ½AzÀ ©Ã¸ÀÄªÀ, PÀrªÉÄ «¸ÁÛgÀªÁzÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ ªÉÄÃ¯É C®àPÁ®zÀªÀgÉUÉ ¥Àæ¨sÁªÀ ©ÃgÀÄªÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÜ½ÃAiÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

CªÀÅUÀ¼À°è §ºÀÄ ªÀÄÄRåªÁzÀªÀÅUÀ¼ÉAzÀgÉ:

i. '''¨sÀÆ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄAzÀªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ '''
 * 1) ¨sÀÆ 	ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄAzÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ
 * 2) ¥ÀªÀðvÀ 	ªÀÄvÀÄÛ PÀtÂªÉAiÀÄ ªÀÄAzÀªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ

gÁwæAiÀÄ°è ¨sÀÆ«Ä GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß «QgÀt, ¥ÀæZÀ®£À ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAªÀºÀ£À ¥ÀæQæAiÉÄUÀ½AzÀ PÀ¼ÉzÀÄPÉÆAqÀÄ vÀA¥ÁUÀÄvÀÛzÉ. CzÉÃ ªÉÃ¼ÉAiÀÄ°è ¸ÀªÀÄÄzÀæ ºÉZÀÄÑ ¨ÉZÀÑUÁVgÀÄvÀÛzÉ. DzÀÝjAzÀ CzÀÄ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀªÁV ¥Àjt«Ä¸ÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ ¥ÀPÀÌzÀ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯É PÀrªÉÄ GµÁÚA±ÀzÀ ¥ÀjuÁªÀÄ¢AzÀ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀªÀÅAmÁUÀÄvÀÛzÉ. »ÃUÉ ¨sÀÆ«Ä¬ÄAzÀ ¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ PÀqÉUÉ ªÀÄAzÀªÀiÁgÀÄvÀªÀÅ ©Ã¸ÀÄvÀÛzÉ. EzÀ£ÀÄß '¨sÀÆªÀiÁgÀÄvÀ'ªÉAzÀ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. EzÀÄ gÁwæ 10 UÀAmÉAiÀÄ £ÀAvÀgÀ ¥ÁægÀA¨sÀªÁV ªÀÄÄAeÁ£É 8 UÀAmÉAiÀÄªÀgÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛzÉ. ºÀUÀ°£À°è £É®ªÀÅ ¤ÃjVAvÀ ºÉZÀÄÑ wÃªÀæªÁV PÁAiÀÄÄvÀÛzÉ. CzÀgÀ ¥ÀjuÁªÀÄ¢AzÀ £É®zÀ ªÉÄÃ¯É PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±À ªÀÄvÀÄÛ ¤Ãj£À ªÉÄÃ¯É ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼ÀÄAmÁUÀÄvÀÛªÉ. PÁAiÀÄÝ ªÁAiÀÄÄ ¨sÀÆªÀÄlÖ¢AzÀ JvÀÛgÀPÉÌ KgÀÄvÀÛzÉ ªÀÄvÀÄÛ CzÀgÀ ¸ÀÜ¼ÀªÀ£ÀÄß ¸ÀªÀÄÄzÀæ¢AzÀ ©Ã¸ÀÄªÀ ªÀÄAzÀªÀiÁgÀÄvÀ DªÀj¸ÀÄvÀÛzÉ. EzÀ£ÀÄß '¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀiÁgÀÄvÀ'ªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. ¸ÀÜ½ÃAiÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÆ ¸ÀÜ½ÃAiÀÄ ªÁAiÀÄÄ¹ÜwAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¥ÀjuÁªÀÄªÀ£ÀÄßAlÄªÀiÁqÀÄvÀÛªÉ.

¨sÀÆªÀiÁgÀÄvÀ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀÜ½ÃAiÀÄ «ÄÃ£ÀÄUÁgÀjUÉ §ºÀ¼À ªÀÄºÀvÀézÀªÀÅUÀ¼ÁVªÉ. «ÄÃ£ÀÄUÁgÀgÀÄ ªÀÄÄAeÁ£É «ÄÃ£ÀÄ »rAiÀÄ®Ä ¨sÀÆªÀiÁgÀÄvÀzÉÆA¢UÉ ¸ÀªÀÄÄzÀæzÉÆ¼ÀUÉ ºÉÆÃV ¸ÁAiÀÄAPÁ® ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀiÁgÀÄvÀzÉÆA¢UÉ »A¢gÀÄUÀÄvÁÛgÉ.

'''ii. ¥ÀªÀðvÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀtÂªÉAiÀÄ ªÀÄAzÀªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: '''

¸ÀÆAiÀiÁð¸ÀÛzÀ £ÀAvÀgÀ JvÀÛgÀ ¥ÀæzÉÃ±À (PÀtÂªÉAiÀÄ E½ªÉÇÃgÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯ÁãUÀ)UÀ¼ÀÄ wÃªÀæ «QgÀt¢AzÀ vÀA¥ÁUÀÄªÀÅzÀjAzÀ CªÀÅUÀ¼À ªÉÄÃ°£À ªÁAiÀÄÄ vÀA¥ÁV, ¨sÁgÀªÁV E½ªÉÇÃgÉUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ PÀtÂªÉAiÀÄ vÀ¼ÀzÀ PÀqÉUÉ eÁgÀÄªÀÅzÀÄ. gÁwæAiÀÄ ªÉÃ¼ÉAiÀÄ°è ºÉZÀÄÑ JvÀÛgÀzÀªÀgÉUÉ ZÁagÀÄªÀ ¥ÀªÀðvÀ ²RgÀUÀ¼ÀÄ §ºÀÄ¨ÉÃUÀ vÀA¥ÁUÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ CªÀÅUÀ¼À°è MvÀÛqÀªÀÅ ºÉZÁÑVgÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀPÉÌ «gÀÄzÀÞªÁV PÀtÂªÉUÀ¼À°è E£ÀÆß ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±À«zÀÄÝ MvÀÛqÀªÀÅ PÀrªÉÄ. EzÀjAzÀ ²RgÀ ¨sÁUÀ¢AzÀ UÁ½AiÀÄÄ ¤zsÁ£ÀªÁV E½eÁgÀ£ÀÄß C£ÀÄ¸Àj¹ PÀtÂªÉUÀ¼À PÀqÉUÉ PÉ¼ÀV½AiÀÄÄªÀÅzÀÄ. EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß '¥ÀªÀðvÀ ªÀÄAzÀªÀiÁgÀÄvÀ' UÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

ªÀÄAeÁ£ÉAiÀÄ°è ¸ÀÆAiÀÄð£À QgÀtUÀ¼ÀÄ ²RgÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À E½eÁj£À ªÉÄÃ¯É ©Ã¼ÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÀ CªÀÅUÀ¼ÀÄ PÁAiÀÄÄÝ, C°è£À UÁ½AiÀÄÄ PÀæªÉÄÃt ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÀÅzÀjAzÀ C°è MvÀÛqÀªÀÅ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀÄ. DzÀgÉ vÀUÁÎzÀ PÀtÂªÉUÀ¼À°è MvÀÛqÀªÀÅ ºÉZÁÑVzÀÄÝ, C°èAzÀ UÁ½AiÀÄÄ ¤zsÁ£ÀªÁV ²RgÀUÀ¼À PÀqÉUÉ E½eÁgÀ£ÀÄß C£ÀÄ¸Àj¹ ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÀÅzÀÄ. EªÀÅUÀ¼À£ÉßÃ 'PÀtÂªÉ ªÀÄAzÀªÀiÁgÀÄvÀ' UÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

4. DªÀvÀð ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ:

CPÉÆÖÃ§gï-£ÀªÉA§gï CªÀ¢üAiÀÄ°è zÀÆgÀzÀ±Àð£ÀzÀ ªÁAiÀÄÄ¹Üw ªÀgÀ¢UÀ¼ÀÄ PÉ®ªÉÇªÉÄä §AUÁ¼À PÉÆ°èAiÀÄ°è£À DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀzÀ ¹ÜwUÀ¼À£ÀÄß ¤ÃqÀÄvÀÛªÉ. §AUÁ¼À PÉÆ°èAiÀÄ°è PÉ®ªÉÇAzÀÄ «PÉëÆÃ¨sÉUÀ¼ÀÄAmÁUÀ§ºÀÄzÀÄ. F «PÉëÆÃ¨sÉUÀ¼ÀÄ F±Á£Àå ªÁå¥Áj ªÀiÁgÀÄvÀUÀ½UÉ CqÀØ§gÀÄvÀÛªÉ.

¤AiÀÄvÀPÁ°PÀ CxÀªÁ ±Á±ÀévÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ½UÉ CqÀØ§gÀÄªÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß '¥ÀjªÀvÀð£À²Ã® ªÀiÁgÀÄvÀ'UÀ¼É£ÀÄßªÀgÀÄ. DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ F ªÀUÀðPÉÌ ¸ÉÃgÀÄvÀÛªÉ.

DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¥sÉgÀ¯ï£À ¤AiÀÄªÀÄªÀ£ÀÄß C£ÀÄ¸Àj¸ÀÄvÀÛªÉ. GvÀÛgÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀªÀÅ C¥ÀæzÀQëuÉ ¢QÌ£À®Æè ºÁUÀÆ zÀQëuÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è ¥ÀæzÀQëuÉ ¢QÌ£À®Æè ©Ã¸ÀÄvÀÛzÉ.

i. '''DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: '''

DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÆ ¥ÀæZÀAqÀ ªÉÃUÀ¢AzÀ PÀÆrgÀÄªÀÅzÀjAzÀ EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß 'ZÀAqÀªÀiÁgÀÄvÀ'UÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀÅzÀÄ. DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄzsÀåzÀ°è PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ«gÀÄªÀ ¢ÃWÀð ªÀÈvÁÛPÁgÀzÀ ¸ÀªÀÄªÁAiÀÄÄ¨sÁgÀ gÉÃSÉUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛªÉ. ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀÄgÀÄ½AiÀiÁV PÉÃAzÀæzÀ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀzÀ PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. DgÀA¨sÀzÀ°è PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ PÉÃAzÀæªÀÅ ¤«ÄðvÀªÁUÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀ£ÀÄß 'MvÀÛqÀzÀ vÀUÀÄÎ' JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. PÀæªÉÄÃt EzÀÄ wÃªÀæUÉÆAqÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À ªÉÃUÀªÀÅ ºÉZÁÑUÀÄªÀÅzÀÄ. »ÃUÉ ¥Àæw UÀAmÉUÉ 100 Q.«ÄÃ. VAvÀ ºÉZÀÄÑ ªÉÃUÀ¢AzÀ ªÀÈvÁÛPÁgÀzÀ°è ©Ã¸ÀÄªÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÉßÃ ZÀAqÀªÀiÁgÀÄvÀ (Cyclone) UÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß GµÀÚªÀ®AiÀÄ ºÁUÀÆ ¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÉAzÀÄ JgÀqÀÄ «zsÀUÀ¼ÁV «AUÀr¸À§ºÀÄzÀÄ.

C) GµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: 

GµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ°è DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ C¢üPÀ GµÁÚA±ÀzÀ ¥ÀjuÁªÀÄªÁV ¤«ÄðvÀUÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ. F ªÀ®AiÀÄzÀ°è ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±À¢AzÀ ¥ÀæZÀ®£À ¥ÀæªÁºÀUÀ¼À gÀÆ¥ÀzÀ°è ªÁAiÀÄÄªÀÅ ªÉÄÃ®ÄäRªÁV ZÀ°¸ÀÄªÀÅzÀÄ. EªÀÅ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ¸ÁUÀgÀ ¨sÁUÀzÀ°èzÀÄÝ, ¸ÀÄvÀÛ°£À ¨sÀÆ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è MvÀÛqÀªÀÅ ºÉZÁÑVgÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ PÉÃAzÀæzÀ PÀqÉUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. PÀæªÉÄÃt EªÀÅ wÃPÀë÷ÚUÉÆAqÀÄ DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÁV ¥Àjt«Ä¸ÀÄvÀÛªÉ.

D) ¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: 

¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¹ÜgÀªÁzÀ ªÀiÁgÀÄvÀ, ªÉÄÃWÁZÁÒ¢vÀ DPÁ±À ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ¼É CxÀªÁ »ªÀÄ¥ÁvÀUÀ½AzÀ PÀÆrgÀÄvÀÛªÉ. GµÀÚ ªÁAiÀÄÄªÀÄÄRzÀ §½ ªÀÄ¼ÉAiÀÄÄ ªÀÄÄ¸À®zsÁgÉAiÀiÁV ¸ÀÄjAiÀÄÄvÀÛzÉ. DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¨ÉÃ¹UÉVAvÀ ZÀ½UÁ®zÀ°è ºÉZÀÄÑ ¥Àæ§®ªÁVgÀÄvÀÛªÉ.

'''II. ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ: '''

¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ºÉZÀÄÑ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±À¢AzÀ ¸ÀÄvÀÛ°£À PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À PÀqÀUÉ ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. CªÀÅ GvÀÛgÁzsÀðUÉÆÃ¼ÀzÀ°è UÀrAiÀiÁgÀzÀ ªÀÄÄ½î£À ZÀ®£ÉAiÀÄ ¢QÌ£À®Æè zÀQëuÁzsÀð UÉÆÃ¼ÀzÀ°è UÀrAiÀiÁgÀzÀ ZÀ®£ÉAiÀÄ ªÀÄÄ½î£À ZÀ®£ÉAiÀÄ «gÀÄzÀÞ ¢QÌ£À®Æè ©Ã¸ÀÄvÀÛªÉ. DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß »A¨Á°¸ÀÄªÀ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ «±ÉÃµÀªÁV ªÉÆÃqÀgÀ»vÀ MtªÁAiÀÄÄ¹ÜwAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛªÉ. DzÀgÉ ¨ÉÃ¹UÉAiÀÄ°è G¥ÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÉÄQìPÉÆ SÁj¬ÄAzÀ CªÉÄjPÀ ¸ÀAAiÀÄÄPÀÛ ¸ÀA¸ÁÜ£ÀªÀ£ÀÄß ¥ÀæªÉÃ²¹zÁUÀ Cw ºÉZÀÄÑ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀÄj¸ÀÄvÀÛªÉ.

¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß JgÀqÀÄ «zsÀUÀ¼ÁV «AUÀr¸À§ºÀÄzÀÄ. CªÀÅUÀ¼ÉAzÀgÉ ¹ÜgÀªÁzÀ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ vÁvÁÌ°PÀ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ. ¹ÜgÀªÁzÀ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ GµÀÚ ªÀÄvÀÄÛ ²ÃvÀªÁAiÀÄÄ gÁ²UÀ¼ÀÄ ¸ÀA¢ü¸ÀÄªÀ ¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ°è PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛªÉ. F ªÀ®AiÀÄzÀ°è JgÀqÀÄ DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À £ÀqÀÄªÉ, CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀævÉåÃQ¸ÀÄªÀ ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ½gÀÄªÀªÀÅ. G¥ÀGµÀÚªÀ®AiÀÄ ºÁUÀÆ ¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ ¨sÀÆ¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ ZÀ½UÁ®zÀ°è Cw PÀrªÉÄ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛªÉ. EzÀjAzÁV CªÀÅUÀ¼À M¼À£ÁqÀÄUÀ¼À°è ¥ÀævÁåªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¤«ÄðvÀUÉÆ¼ÀÄîvÀÛªÉ. EªÀÅ ZÀ½UÁ®zÀ°è ªÀiÁvÀæ C¹ÛvÀézÀ°èzÀÄÝ vÁvÁÌ°PÀªÁVgÀÄvÀÛªÉ.

7. DzÀæðvÉ: 

£ÁªÀÅ MzÉÝAiÀiÁzÀ §mÉÖUÀ¼À£ÀÄß MtUÀ®Ä ºÉÆgÀUÉ ºÁPÀÄvÉÛÃªÉ. D §mÉÖUÀ¼À°è£À ¤Ãj£À CA±À J°è ºÉÆÃ¬ÄvÀÄ ? ºÁUÉAiÉÄÃ PÀ°è£À CxÀªÁ ¹ªÉÄAmï £É®zÀ ªÉÄÃ¯É ºÁQzÀ ¤ÃgÀÄ PÉ® ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ £ÀAvÀgÀ PÁuÉAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. ºÁUÁzÀgÉ D ¤ÃgÀÄ J°è ºÉÆÃ¬ÄvÀÄ ? AiÉÆÃa¹ ºÉÃ½.

¤ÃgÀÄ ¸ÀÆgÀå£À ±ÁR¢AzÀ D«AiÀiÁV §zÀ¯ÁªÀuÉAiÀiÁUÀÄªÀ ¥ÀæQæAiÉÄUÉ '¨sÁ¶àÃ¨sÀªÀ£À' J£ÀÄßªÀgÀÄ. GµÀÚvÉAiÀÄ ¥ÀæªÀiÁt ºÉZÁÑzÀAvÉ &quot;¨sÁ¶àÃ¨sÀªÀ£À QæAiÉÄ&quot; wÃªÀæUÉÆ¼ÀÄîvÀÛzÉ.

AiÉÆÃa¹ ºÉÃ½: 

¨ÉÃ¹UÉAiÀÄ°è ºÉZÀÄÑ ¨ÁAiÀiÁjPÉAiÀÄÄ GAmÁUÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄvÀÄÛ ²ÃvÀ PÁ®zÀ°è ¨ÁAiÀiÁjPÉ PÀrªÉÄ.

ªÁAiÀÄÄ«£À°ègÀÄªÀ vÉÃªÁA±À CxÀªÁ ¤ÃgÁ«UÉ DzÀæðvÉ J£ÀÄßªÀgÀÄ. DzÀæðvÉ «zsÀUÀ¼ÀÄ:

i. '''¸ÀªÀÄUÀæ DzÀæðvÉ CxÀªÁ ¤gÀ¥ÉÃPÀë DzÀæðvÉ: '''

ªÁAiÀÄÄªÀÅ M¼ÀUÉÆArgÀÄªÀ ªÁ¸ÀÛªÀ d¯ÁA±À CxÀªÁ ¤ÃgÁ«AiÀÄ ¥ÀæªÀiÁtªÀ£ÀÄß '¸ÀªÀÄUÀæ DzÀæðvÉ'AiÉÄAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. CAzÀgÉ MAzÀÄ ¤¢ðµÀÖ ¥ÀæªÀiÁtzÀ ªÁAiÀÄÄ«£À°ègÀÄªÀ d¯ÁA±ÀzÀ ¥ÀæªÀiÁtªÉÃ ¸ÀªÀÄUÀæ DzÀæðvÉ. ¸ÀªÀÄUÀæ DzÀæðvÉ GµÁÚA±À ºÉZÁÑVgÀÄªÀ ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀ ªÀÈvÀÛzÀ §½ UÀjµÀ×ªÁVzÀÄÝ zsÀÄæªÀUÀ¼À PÀqÉUÉ ºÉÆÃzÀAvÉ PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀÄ. EzÉÃ jÃw ¨sÀÆªÉÄÃ¯ÉäöÊAiÀÄ°è ºÉZÁÑVgÀÄªÀ ¸ÀªÀÄUÀæ DzÀæðvÉ JvÀÛgÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ PÀrªÉÄAiÀiÁVgÀÄªÀÅzÀÄ. EzÉÃ jÃw ¨sÀÆRAqÀUÀ¼À M¼À¨sÁUÀUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ ªÀÄgÀÄ¨sÀÆ«ÄUÀ¼À°è wÃgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ½VAvÀ ¸ÀªÀÄUÀæ DzÀæðvÉ PÀrªÉÄ¬ÄgÀÄªÀÅzÀÄ.

'''ii. ¸Á¥ÉÃPÀë DzÀæðvÉ: '''

EzÀgÀ°è ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ d¯ÁA±ÀzÀ ¥ÀæªÀiÁtªÀ£ÀÄß ±ÉÃPÀqÁªÁgÀÄ jÃwAiÀÄ°è w¼À¸À¯ÁUÀÄªÀÅzÀÄ. ªÁAiÀÄÄ«£À ¸ÀªÀÄUÀæ DzÀæðvÉ ºÁUÀÆ CzÉÃ GµÁÚA±ÀzÀ°è ªÁAiÀÄÄªÀÅ ºÉÆAzÀ§ºÀÄzÁzÀ UÀjµÀ× ¥ÀæªÀiÁtzÀ DzÀæðvÉ EªÀÅUÀ¼À C£ÀÄ¥ÁvÀªÉÃ ¸Á¥ÉÃPÀë DzÀæðvÉ.

MAzÀÄ ¤¢ðµÀÖ GµÁÚA±ÀzÀ°è UÀjµÀÖ ¥ÀæªÀiÁtzÀ ¤ÃgÁ«AiÀÄ£ÀÄß »r¢lÄÖ PÉÆArgÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄ«UÉ &quot;¸ÀAvÀÈ¥ÀÛªÁAiÀÄÄ&quot; J£ÀÄßªÀgÀÄ. ¸ÀAvÀÈ¥ÀÛªÁAiÀÄÄ ºÉaÑ£À ¤ÃgÁ«AiÀÄ£ÀÄß »r¢lÄÖPÉÆ¼ÀÄîªÀÅ¢®è. F ¹ÜwUÉ '¸ÀAvÀÈ¥ÀÛ©AzÀÄ' J£ÀÄßªÀgÀÄ.

¸ÀAvÀÈ¥ÀÛ ªÁAiÀÄÄ«UÉ ¤ÃgÁ«AiÀÄ£ÀÄß »ÃjPÉÆ¼ÀÄîªÀ ¸ÁªÀÄxÀåð PÀrªÉÄ. EzÀjAzÀ ¸Á¥ÉÃPÀë DzÀæðvÉAiÀÄÄ ±ÉÃ. 100 gÀ¶ÖzÁÝUÀ ªÁAiÀÄÄ ¸ÀAvÀÈ¥ÀÛªÉAzÀÄ ºÉÃ¼À§ºÀÄzÀÄ.

F ºÀAvÀzÀ°è d¯ÁA±ÀªÀÅ WÀ¤ÃPÀj¹ ªÁAiÀÄÄ«¤AzÀ ºÉÆgÀ§gÀÄvÀÛzÉ. EzÀ£ÉßÃ 'E§â¤©AzÀÄ' (Dew Point) JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. E§â¤ GAmÁUÀ¨ÉÃPÁzÀgÉ UÁ½AiÀÄÄ ZÀ°¸ÀÄwÛgÀ¨ÁgÀzÀÄ. KPÉAzÀgÉ UÁ½AiÀÄÄ E§â¤ ©AzÀÄ«VAvÀ vÀA¥ÁVgÀÄªÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀA¥ÀQð¹zÁUÀ E§â¤ GAmÁUÀÄvÀÛzÉ.

¸ÀAvÀÈ¥ÀÛ ªÁAiÀÄÄ«UÉ vÀA¥ÀÄ vÀUÀÄ°zÀgÉ CxÀªÁ ¸ÀAvÀÈ¥ÀÛªÁAiÀÄÄ«£À GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß PÀrªÉÄ ªÀiÁrzÀgÉ ¤ÃgÁ«AiÀÄÄ zÀæªÀ CxÀªÁ ¤ÃgÀÄ DV ¥ÀjªÀvÀð£É ºÉÆAzÀÄvÀÛzÉ. »ÃUÉ ¤ÃgÁ« ¤ÃgÀÄ DV ¥ÀjªÀvÀð£É ºÉÆAzÀÄªÀ ¥ÀæQæAiÉÄUÉ '¸ÁA¢æÃPÀgÀt' J£ÀÄßªÀgÀÄ. MAzÉÃ ¥ÀæªÀiÁtzÀ DzÀæðvÉAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÉÃj¸ÀÄªÀAvÉ J¼ÉAiÀÄ§ºÀÄzÁzÀ gÉÃSÉUÀ¼À£ÀÄß '¸ÀªÀÄ DzÀæðvÁgÉÃSÉ CxÀªÁ L¸ÉÆÃºÉÊVæPï' JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. UÁ½AiÀÄ vÉÃªÁA±ÀªÀ£ÀÄß DzÀæðvÁ ªÀiÁ¥ÀPÀ¢AzÀ C¼ÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

WÀ£À ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À ªÉÄÃ¯É CxÀªÁ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ°è£À zsÀÆ½PÀtUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¸ÁA¢æÃPÀgÀtªÀÅAmÁUÀÄªÀÅzÀÄ.DzÀÝjAzÀ ¸ÁA¢æÃPÀgÀtzÀ ««zsÀ gÀÆ¥ÀÄUÀ¼ÀÄ PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛªÉ.

WÀ£ÀªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¸ÁA¢æÃPÀgÀtªÀÅAmÁzÁUÀ E§â¤ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄAdÄUÀqÉØUÀ¼ÀÄ gÀÆ¥ÀÄ vÀ¼ÉAiÀÄÄvÀÛªÉ.

E§â¤AiÀÄÄ WÀ£À ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼ÁzÀ ºÀÄ°è£À CxÀªÁ ¸À¸ÀåUÀ¼À J¯ÉUÀ¼ÀÄ, ºÀÆ«£À J¸À¼ÀÄUÀ¼ÀÄ, PÀ®ÄèUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ «zÀÄåvï vÀAwUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¸ÀAZÀAiÀÄªÁVgÀÄªÀÅzÀ£ÀÄß £ÁªÀÅ £ÉÆÃrzÉÝÃªÉ. ºÁUÁzÀgÉ E§â¤ ºÉÃUÉ gÀÆ¥ÀÄUÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ ?

¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ¯ÉäöÊ «QgÀt, ¥ÀæZÀ®£À ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAªÀºÀ£ÀUÀ¼À ªÀÄÆ®PÀ GµÀÚvÉAiÀÄ£ÀÄß «¸Àfð¸ÀÄvÀÛzÉ. gÁwæ ºÉÆwÛ£À°è £É®zÀ ªÉÄÃ¯ÉäöÊ §ºÀ¼À ²ÃvÀªÁUÀÄvÀÛzÉ.

vÉÃªÁA±À¨sÀjvÀ ªÁAiÀÄÄ«£À GµÁÚA±À ¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ¯ÉäöÊ ªÉÄÃ°£À ²ÃvÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À ¸ÀA¥ÀPÀð¢AzÀ E§â¤ ©AzÀÄ«£À PÉ¼ÀUÉ E½AiÀÄÄvÀÛzÉ. C£ÀAvÀgÀ E§â¤ ºÀ¤UÀ¼À gÀÆ¥ÀzÀ°è ¸ÁA¢æÃPÀgÀtªÀÅAmÁUÀÄvÀÛzÉ. E§â¤AiÀÄÄAmÁUÀ®Ä DzÀæð ªÁAiÀÄÄ, ¸ËªÀÄå ªÀiÁgÀÄvÀ ªÀÄvÀÄÛ ¤gÀ¨sÀæ DPÁ±À«gÀÄªÀ ¢ÃWÀð gÁwæUÀ¼ÀÄ CªÀ±ÀåPÀªÁVªÉ.

8. ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ :

DUÀ¸ÀzÀ°è £ÀªÀÄUÉ ««zsÀ ¥ÀæPÁgÀzÀ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ PÁtÂ¸ÀÄvÀÛªÉ. CªÀÅ ºÉÃUÉ GAmÁUÀÄvÀÛªÉ ? vÉÃªÁA±À¨sÀjvÀ ªÁAiÀÄÄ ¥ÀæZÀ®£À ¥ÀæªÁºÀUÀ¼À gÀÆ¥ÀzÀ°è HzsÀéð ªÀÄÄRªÁV CxÀªÁ ¥ÀªÀðvÀzÀ ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄvÀÛzÉ. »ÃUÉ ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄ Cw JvÀÛgÀzÀ°è E§â¤ ©AzÀÄ«VAvÀ®Æ PÉ¼ÀUÉ vÀA¥ÁUÀÄªÀÅzÀÄ ºÁUÀÆ d¯ÁPÀµÀðPÀ PÀtUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¸ÁA¢æÃPÀgÀt ºÉÆAzÀÄªÀÅzÀÄ. »ÃUÉ GAmÁzÀ ¸ÀÆPÀëöä ¤Ãj£À ºÀ¤UÀ¼ÀÄ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÁV ¥Àjt«Ä¸ÀÄvÀÛªÉ.

ªÉÆÃqÀUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀæªÀÄÄRªÁV CªÀÅUÀ¼À DPÁgÀ ªÀÄvÀÄÛ JvÀÛgÀUÀ¼À DzsÁgÀzÀ ªÉÄÃ°AzÀ «AUÀr¸À¯ÁUÀÄªÀÅzÀÄ. CªÀÅUÀ¼ÉAzÀgÉ-

i. '''G£ÀßvÀ ªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀ: '''
 * 1) G£ÀßvÀ ªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀ
 * 2) ªÀÄzsÀåªÀÄ ªÀÄlÖzÀ 	ªÉÆÃqÀ
 * 3) PÉ¼ÀªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀ

G£ÀßvÀ ªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ 6000 «ÄÃlgï JvÀÛgÀzÀ ªÉÄÃ°gÀÄvÀÛªÉ. PÀÄAvÀ® ªÉÆÃqÀ, PÀÄAvÀ® ¥ÀzÀgÀÄ ªÉÆÃqÀ ªÀÄvÀÄÛ PÀGAvÀ® gÁ² ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ F UÀÄA¦UÉ ¸ÉÃjªÉ. EªÉ®è ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀÆPÀëöä »ªÀÄ ¸ÀánPÀUÀ½AzÀ PÀÆrgÀÄvÀÛªÉ ªÀÄvÀÄÛ ºÉ¥ÀÄàUÀlÄÖªÀ ©AzÀÄ«VAvÀ PÀrªÉÄ GµÁÚA±ÀªÀÅ¼Àî ¥ÀjªÀvÀð£À ªÀÄAqÀ®zÀ ªÉÄÃ¯ÁãUÀzÀ°ègÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅUÀ½AzÀ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ªÀÄ¼É ©Ã¼ÀÄªÀÅ¢®è.

G£ÀßvÀ ªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ ¥ÁgÀzÀ±ÀðPÀªÁVgÀÄvÀÛªÉ. PÀÄAvÀ® ªÉÆÃqÀªÀÅ PÀÆzÀ°£À J¼ÉUÀ¼ÀAvÉ vÉÆÃgÀÄªÀ ©½ ªÉÆÃqÀªÁVzÉ. PÀÄAvÀ® ¥ÀzÀgÀÄ ªÉÆÃqÀªÀÅ »ªÀÄPÀtUÀ¼À vÉ¼ÀÄªÁzÀ ©½AiÀÄ ¥ÀgÀzÉAiÀÄAwgÀÄvÀÛzÉ ºÁUÀÆ ¸ÀÆAiÀÄð ªÀÄvÀÄÛ ZÀAzÀægÀ ¸ÀÄvÀÛ®Æ ¥Àæ¨sÁªÀ®AiÀÄªÀ£ÀÄßAlÄ ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ. PÀÄAvÀ® gÁ² ªÉÆÃqÀªÀÅ £ÉÆÃlzÀ°è vÀÄ¥Àà¼ÀzÀAwzÀÄÝ ªÀÄZÉÑ-ªÀÄZÉÑAiÀiÁVgÀÄªÀ ©½ ªÉÆÃqÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ. EzÀgÀ ªÀÄzsÀåzÀ°è ¤Ã° DPÁ±ÀªÀÅ PÁtÂ¸ÀÄvÀÛzÉ. EzÀ£ÀÄß ªÉÄPÀgÀ¯ï DPÁ±ÀªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

'''ii. ªÀÄzsÀåªÀÄ ªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ:'''

ªÀÄzsÀåªÀÄ ªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ GZÀÑ ¥ÀzÀgÀÄ ªÉÆÃqÀ ªÀÄvÀÄÛ GZÀÑ gÁ² ªÉÆÃqÀUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArªÉ. EªÀÅ 2000 jAzÀ 6000 «ÄÃlgïUÀ¼ÀªÀgÉUÉ JvÀÛgÀªÁVgÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ¤Ãj£À ºÀ¤UÀ½AzÀ PÀÆrgÀÄvÀÛªÉ. DzÀgÉ PÉ®ªÉÇªÉÄä «±ÉÃµÀªÁV ªÉÄÃ¯ÁãUÀzÀ°è »ªÀÄ ¸ÀánPÀUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArgÀÄvÀÛªÉ. GZÀÑ ¥ÀzÀgÀÄ ªÉÆÃqÀzÉÆ¼ÀVAzÀ ¸ÀÆAiÀÄð ªÀÄvÀÄÛ ZÀAzÀæ ªÀÄAzÀ ¥ÀæPÁ±ÀzÉÆA¢UÉ ¨É¼ÀUÁUÀÄvÁÛgÉ. DzÀgÉ ¥Àæ¨sÁªÀ®AiÀÄ GAmÁUÀÄªÀÅ¢®è. GZÀÑ gÁ² ªÉÆÃqÀzÉÆ¼ÀVAzÀ ªÀiÁvÀæ ¸ÀÆAiÀÄð CxÀªÁ ZÀAzÀæ£À£ÀÄß £ÉÆÃrzÀgÉ CªÀÅUÀ¼À ¸ÀÄvÀÛ®Æ ¥Àæ¨sÁªÀ®AiÀÄUÀ¼ÀÄ PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅUÀ½AzÀ PÉ®ªÉÇªÉÄä ¸Àé®à »ªÀÄ CxÀªÁ ªÀÄ¼É ¸ÀÄjAiÀÄ§ºÀÄzÀÄ.

'''iii. PÉ¼ÀªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ:'''

PÉ¼ÀªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ ¥ÀÈyéAiÀÄ ªÉÄÃ¯ÉäöÊUÉ ¸À«ÄÃ¥À¢AzÀ 2000 «ÄÃlgïUÀ¼ÀµÀÄÖ JvÀÛgÀzÀªÀgÉUÉ ºÀgÀrgÀÄvÀÛªÉ. ¥ÀzÀgÀÄ gÁ² ªÉÆÃqÀ, ¥ÀzÀgÀÄ ªÉÆÃqÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÈ¶Ö ¥ÀzÀgÀÄ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ PÉ¼ÀªÀÄlÖzÀ ªÉÆÃqÀUÀ¼À UÀÄA¦UÉ ¸ÉÃjªÉ.

¥ÀzÀgÀÄ ªÉÆÃqÀ ªÀÄvÀÄÛ ¥ÀzÀgÀÄ gÁ² ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ ¸ÀÆPÀëöä ¤Ãj£À ºÀ¤UÀ½AzÀ PÀÆrgÀÄvÀÛªÉ. ¥ÀzÀgÀÄ ªÉÆÃqÀªÀÅ ºÉ¸ÀgÉÃ ¸ÀÆa¸ÀÄªÀAvÉ C£ÉÃPÀ ¥ÀzÀgÀÄUÀ½AzÀ PÀÆrzÀÄÝ, CzÀjAzÀ PÉÃªÀ® vÀÄAvÀÄgÀÄ ªÀÄ¼ÉAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. ¥ÀzÀgÀÄ gÁ² ªÉÆÃqÀªÀÅ UÉÆÃ¯ÁPÁgÀzÀ ªÉÆÃqÀzÀ vÀÄAqÀÄUÀ¼À UÀÄA¦£ÀAvÉ CxÀªÁ C¯ÉUÀ¼ÀAvÉ PÁtÂ¸ÀÄvÀÛzÉ. ªÀÈ¶× ¥ÀzÀgÀÄ ªÉÆÃqÀªÀÅ PÀ¥ÀÄà §ÆzÀÄ §tÚzÀ ªÉÆÃqÀªÁVzÀÄÝ ¤gÀAvÀgÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀÄj¸ÀÄvÀÛzÉ.

9. ªÀÄ¼É : 

'''9.J. ªÀÈ¶× '''ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ°ègÀÄªÀ d¯ÁA±ÀªÀÅ WÀ¤ÃPÀj¹ ««zsÀ gÀÆ¥ÀUÀ¼À°è ¨sÀÆ ªÉÄÃ¯ÉäöÊAiÀÄ£ÀÄß vÀ®Ä¥ÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀ£ÉßÃ 'ªÀÈ¶×'AiÉÄAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®ªÀÅ M¼ÀUÉÆArgÀÄªÀ d¯ÁA±ÀªÀÅ J®è §UÉAiÀÄ ªÀÈ¶×UÀÆ PÁgÀtªÁVzÉ. ªÁAiÀÄÄªÀÅ ¸ÀA¥ÀÆjvÀUÉÆAqÁUÀ UÁ½AiÀÄ°ègÀÄªÀ zsÀÆ¼ÀÄ, EAUÁ®zÀ PÀt, G¦à£À PÀt ªÉÆzÀ¯ÁzÀ d¯ÁPÀµÀðPÀ PÉÃAzÀæUÀ¼À ¸ÀÄvÀÛ®Æ ¸ÀÆPÀëöä ¤Ãj£À PÀtUÀ¼ÀÄ MlÄÖUÀÆr PÀæªÉÄÃt ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ ¤«ÄðvÀUÉÆ¼ÀÄîwÛªÉ. EªÀÅUÀ½AzÀ »ªÀÄ, D°PÀ®Äè ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ¼É F ªÀÄÆgÀÄ gÀÆ¥ÀUÀ¼À°è ªÀÈ¶×AiÀÄÄ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß ¸ÉÃgÀÄªÀÅzÀÄ.

i. '''»ªÀÄ
 * ''' ¤ÃgÀÄ

ºÉ¥ÀÄàUÀlÄÖªÀ ©AzÀÄ«VAvÀ PÀrªÉÄ GµÁÚA±ÀzÀ°è ¤ÃgÁ«AiÀÄÄ WÀ¤ÃPÀj¹ WÀ£ÀgÀÆ¥ÀzÀ ¸ÀÆPÀëöä »ªÀÄzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°è ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯É «¸Àfð£ÉAiÀiÁUÀÄªÀÅzÀ£ÀÄß '»ªÀÄ'ªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. EzÀÄ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ºÀÄr-ºÀÄrAiÀiÁV CxÀªÁ UÀnÖAiÀiÁzÀ ¥ÀzÀgÀªÁV ¸ÀAZÀAiÀÄªÁUÀÄªÀÅzÀÄ.

»ªÀÄªÀÅ ¥ÀªÀðvÀ ²RgÀUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ªÀÄvÀÄÛ zsÀÄæªÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ©Ã¼ÀÄvÀÛªÉ.

»ªÀÄ¢AzÀ PÀÆrzÀ ªÀÄ¼ÉUÉ '»ªÀÄ ªÀÄ¼É' J£ÀÄßªÀgÀÄ. ªÀÄ¼ÉAiÀÄÄ ²ÃvÀ ªÁAiÀÄÄ«£ÉÆ¼ÀVAzÀ ºÁAiÀÄÄÝ ©Ã¼ÀÄªÁUÀ ºÉ¥ÀÄàUÀlÄÖªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÀ »ªÀÄzÀ WÀ£À PÀtUÀ¼ÀÄAmÁUÀÄvÀÛªÉ. ªÀÄÄAzÉ ¨sÁUÀ±ÀB PÀgÀV ©Ã¼ÀÄªÀ ªÀÄ¼É ºÀ¤UÀ½UÉ »ªÀÄ ªÀÄ¼É J£ÀÄßªÀgÀÄ.

'''ii. ªÀÄAdÄ:''' PÉ®ªÉÇªÉÄä ¨É¼ÀV£À eÁªÀzÀ°è zÀÈUÉÆÎÃZÀgÀvÀé §ºÀ¼À PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ. EAvÀºÀ ¹ÜwAiÀÄ£ÀÄß 'ªÀÄAdÄ' JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄvÉÛÃªÉ.

ªÁAiÀÄÄ«£À°ègÀÄªÀ ¤ÃgÁ«AiÀÄÄ «QgÀt, ¥ÀæZÀ®£À ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀAªÀºÀ£À ¥ÀæQæAiÉÄUÀ½AzÀ vÀA¥ÁV ¸ÁA¢æÃPÀgÀt ºÉÆAzÀÄªÀÅzÀjAzÀ CzÀgÀÄ ¸ÀÆPÀëöä ¤Ãj£À ºÀ¤UÀ¼À gÀÆ¥ÀªÀ£ÀÄß vÀ¼ÉAiÀÄÄvÀÛzÉ. F ¸ÀÆPÀëöä ¤Ãj£À ºÀ¤UÀ¼ÀÄ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ PÉ¼À ¥ÀzÀgÀÄUÀ¼À°è MlÄÖUÀÆr ªÀÄAf£À gÀÆ¥ÀzÀ°è vÉÃ¯ÁqÀÄvÀÛªÉ. ªÀÄAdÄ G¥À¹ÜvÀ«gÀÄªÀ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ°è zÀÈUÉÆÎÃZÀgÀvÀéªÀÅ MAzÀÄ Q.«ÄÃ.VAvÀ ºÉZÀÄÑ ªÀÄvÀÄÛ JgÀqÀÄ Q.«ÄÃ.VAvÀ PÀrªÉÄAiÀiÁVgÀÄvÀÛzÉ.

'''iii. D°PÀ®Äè:''' d¯ÁA±ÀªÀÅ ªÀÈvÁÛPÁgÀzÀ »ªÀÄzÀ UÉÆÃ°UÀ¼ÀAvÉ WÀ¤ÃPÀgÀtªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß vÀ®Ä¥ÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß D°PÀ®ÄèUÀ¼ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. ¥ÀæZÀ®£À ¥ÀæªÁºÀzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°è ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±ÀzÀ UÁ½AiÀÄÄ ªÉÄÃ¯ÉÃj vÀA¥ÁV WÀ¤ÃPÀgÀt DgÀA¨sÀªÁUÀÄªÀÅzÀÄ. ¥ÀæZÀ®£À ¥ÀæªÁºÀªÀÅ ¥Àæ§®ªÁVzÀÝ°è ¤ÃgÀÄ ºÉ¥ÀÄàUÀlÄÖªÀ ©AzÀÄ«VAvÀ®Æ ªÀÄvÀÛµÀÄÖ ªÉÄÃ¯ÉÃj ¤Ãj£À ºÀ¤UÀ¼ÀÄ »ªÀÄzÀ UÉÆÃ°UÀ¼ÁV ªÀÄvÀÛµÀÄÖ ¨É¼ÀªÀtÂUÉ ºÉÆAzÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅUÀ¼ÀÄ ºÀ®ªÁgÀÄ ¥ÀzÀgÀÄUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆA¢zÀÄÝ, ¨sÁgÀªÀÅ ºÉZÁÑzÁUÀ ¨sÀÆ«ÄAiÀÄ£ÀÄß vÀ®Ä¥ÀÄvÀÛzÉ. ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛzÀ°è ªÀµÀðzÀ J®è PÁ®zÀ°èAiÀÄÆ, GµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ EvÀgÀ PÀqÉUÀ¼À°è ºÉZÀÄÑ GµÁÚA±À«gÀÄªÀ ¨ÉÃ¹UÉAiÀÄ CªÀ¢üAiÀÄ°è ªÀiÁvÀæ D°PÀ®ÄèUÀ¼ÀÄ ©Ã¼ÀÄvÀÛªÉ.

vÉÃªÁA±À¨sÀjvÀ ªÁAiÀÄÄ ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÁUÀ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß PÀ¼ÉzÀÄPÉÆ¼ÀÄîvÀÛ ºÉÆÃV PÉ®ªÉÇAzÀÄ ªÀÄlÖPÉÌ §AzÁUÀ ¤ÃgÁ«¬ÄAzÀ ¸ÀA¥ÀÆjvÀªÁUÀÄvÀÛzÉ. EAvÀºÀ ªÁAiÀÄÄ ªÀÄvÉÛ ªÉÄÃ¯ÉÃjzÀ ºÁUÉ vÀA¥ÁV ªÉÆÃqÀUÀ¼À gÀÆ¥ÀªÀ£ÀÄß vÀ¼ÉAiÀÄÄvÀÛzÉ. ¤ÃgÁ«AiÀÄÄ d¯ÁPÀµÀðPÀ PÀtUÀ¼À ¸ÀÄvÀÛ®Æ ¸ÁA¢æÃPÀgÀt ºÉÆA¢ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ ºÀ¤UÀ¼ÁUÀÄvÀÛzÉ. F ¸ÀÆPÀëöä ¤Ãj£À ºÀ¤UÀ¼ÀÄ MAzÀPÉÆÌAzÀÄ vÁPÀ¯Ár zÉÆqÀØ ºÀ¤UÀ¼ÁV ¥ÀjªÀvÀð£É ºÉÆAzÀÄvÀÛªÉ. PÉÆ£ÉUÉ CªÀÅ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ gÀÆ¥À¢AzÀ ¨sÀÆ«ÄUÉ ©Ã¼ÀÄvÀÛªÉ.

vÉÃªÁA±À¨sÀjvÀ ªÁAiÀÄÄ C£ÉÃPÀ PÁgÀtUÀ½AzÀ ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄvÀÛzÉ. F PÁgÀtUÀ¼À£ÀÄß CªÀ®A©¹ GAmÁUÀÄªÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß DgÉÆÃºÀ ªÀÄ¼É, ¥ÀªÀðvÀ ªÀÄ¼É ªÀÄvÀÄÛ DªÀvÀð ªÀÄ¼É CxÀªÁ ªÁAiÀÄÄªÀÄÄR ªÀÄ¼É JAzÀÄ ªÀÄÆgÀÄ «zsÀUÀ¼ÁV «AUÀr¸À§ºÀÄzÀÄ.

1. '''¥Àj¸ÀgÀt ªÀÄ¼É CxÀªÁ DgÉÆÃºÀ ªÀÄ¼ÉÉ: '''

C¢üPÀ GµÁÚA±ÀzÀ ¥ÀjuÁªÀÄªÁV ªÁAiÀÄÄªÀÅ ªÉÄÃ®ÄäRªÁV ZÀ°¸ÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀ£ÉßÃ ¥ÀæZÀ®£À ¥ÀæªÁºÀªÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. »ÃUÉ ªÉÄÃ®ÄäRªÁV ZÀ°¹zÀAvÉ ªÁAiÀÄÄªÀÅ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß PÀ¼ÉzÀÄPÉÆAqÀÄ d¯ÁA±ÀªÀÅ WÀ¤ÃPÀgÀtUÉÆAqÀÄ ªÀÄ¼É ©Ã¼ÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀ£Éß ‘¥Àj¸ÀgÀt ªÀÄ¼É’ JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛ ¥ÀæzÉÃ±ÀªÀÅ C¢üPÀ GµÁÚA±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄªÀÅzÀjAzÀ ¥Àj¸ÀgÀt ªÀÄ¼ÉAiÀÄÄ F ªÀ®AiÀÄzÀ ªÀÄÄRå ®PÀëtªÁVzÉ. C®èzÉ GµÀÚªÀ®AiÀÄ ºÁUÀÆ G¥À GµÀÚ ªÀ®AiÀÄUÀ¼À°èAiÀÄÆ ¨ÉÃ¹UÉAiÀÄ PÁ®zÀ°è F ¥ÀæPÁgÀzÀ ªÀÄ¼É ©Ã¼ÀÄªÀÅzÀÄ.

DgÉÆÃºÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄÄ UÀÄqÀÄUÀÄ ªÀÄvÀÄÛ «ÄAZÀÄUÀ½AzÀ eÉÆvÉUÀÆrgÀÄvÀÛzÉ. EzÀÄ ¸ÁªÀiÁ£ÀåªÁV ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è PÀAqÀÄ§gÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄÄAeÁ£É DPÁ±À ¤gÀ¨sÀæªÁVgÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ ¸ÀÆAiÀÄð£ÀÄ ªÉÄÃ¯ÉÃjzÀAvÉ GµÁÚA±À ºÉZÀÄÑvÀÛ ºÉÆÃUÀÄvÀÛzÉ ªÀÄvÀÄÛ ªÉÆÃqÀUÀ¼ÀÄ DPÁ±ÀzÀ°è MAzÉÆAzÁV PÀ«AiÀÄÄvÀÛªÉ. vÀgÀÄªÁAiÀÄ UÀÄqÀÄUÀÄ-«ÄAZÀÄUÀ½AzÀ PÀÆrzÀ ªÀÄ¼É zÉÆqÀØ ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è ¸ÀÄjzÀÄ ¸ÀAeÉUÉ ªÀÄvÉÛ DPÁ±ÀªÀÅ ¤gÀ¨sÀæªÁUÀÄvÀÛzÉ. E£ÀÄß½zÀ ªÁAiÀÄÄUÀÄt ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À°è ¨ÉÃ¹UÉ PÁ®zÀ°è DgÉÆÃºÀ ªÀÄ¼ÉAiÀiÁUÀÄvÀÛzÉ.

2. ¥ÀªÀðvÀ ªÀÄ¼É CxÀªÁ ¥ÀæwgÉÆÃzsÀ ªÀÄ¼É:

EzÀÄ ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ºÉZÀÄÑ ¨sÀÆ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è PÀAqÀÄ §gÀÄªÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ ¥ÀæPÁgÀªÁVzÉ. EzÀ£ÀÄß ¥ÀªÀðvÀ ºÁUÀÆ ¨sÀÆ¸ÀégÀÆ¥À ªÀÄ¼ÉAiÉÄAzÀÆ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. d¯ÁA±ÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ©Ã¸ÀÄªÀ ¢QÌ£À°è CqÀØ¯ÁV ¥ÀªÀðvÀ«gÀÄªÁUÀ, ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ¥ÀªÀðvÀªÀ£ÀÄß Kj ªÀÄÄAzÀÄªÀjAiÀÄ®Ä G¥ÀPÀæ«Ä¸ÀÄªÀÅªÀÅ. ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÉÄÃ¯ÉÃgÀ vÉÆqÀVzÀAvÉ ¹ÜgÉÆÃµÀÚPÀªÁV CAzÀgÉ ªÁAiÀÄÄªÀÅ «¸ÁÛgÀªÁV ºÀgÀrPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀjAzÀ GµÁÚA±ÀªÀÅ PÀrªÉÄAiÀiÁV vÀA¥ÁUÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÀ ªÁAiÀÄÄªÀÅ M¼ÀUÉÆArgÀÄªÀ vÉÃªÁA±ÀªÀÅ WÀ¤Ã¨sÀ«¹ ªÀÄ¼É ¸ÀÄjAiÀÄÄªÀÅzÀÄ. EzÀ£ÉßÃ ‘¥ÀæwgÉÆÃzsÀ’ CxÀªÁ ‘¥ÀªÀðvÀ ªÀÄ¼É’ JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

ªÀiÁgÀÄvÀUÀ½UÉ JzÀÄgÁVgÀÄªÀ ¥ÀªÀðvÀzÀ ¨sÁUÀªÀÅ ºÉZÀÄÑ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄÄªÀÅzÀÄ. C®èzÉ ¥ÀªÀðvÀUÀ¼À £ÉwÛAiÀÄ ¨sÁUÀzÀ°è ªÀÄ¼ÉAiÀÄÄ UÀjµÀ× ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è ©Ã¼ÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀPÉÌ §zÀ¯ÁV ¥ÀªÀðvÀUÀ¼À ªÀÄvÉÆÛAzÀÄ ¨sÁUÀzÀ°è F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ PÉ¼ÀV½AiÀÄÄªÀÅzÀjAzÀ ªÁAiÀÄÄ«£À GµÁÚA±ÀªÀÅ ºÉZÀÄÑvÁÛ ºÉÆÃUÀÄªÀÅzÀÄ. EzÀjAzÀ F ªÀ®AiÀÄªÀÅ ªÀÄ¼É gÀ»vÀªÁVzÀÄÝ EzÀ£ÀÄß ‘ªÀÄ¼É £ÉgÀ½£À ¥ÀæzÉÃ±À’ JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ.

3. DªÀvÀð ªÀÄ¼É:

DªÀvÀð ªÀÄ¼ÉAiÀÄÄ ¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ°è ªÁå¥ÀPÀªÁV PÀAqÀÄ§gÀÄªÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ ¥ÀæPÁgÀªÁVzÉ. PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ ¥ÀæzÉÃ±À ºÁUÀÆ DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À ¤ªÀiÁðt¢AzÀ GAmÁUÀÄªÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ‘DªÀvÀð ªÀÄ¼É’AiÉÄAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. GµÀÚªÀ®AiÀÄzÀ°è PÉ®ªÀÅ ªÉÃ¼É F ¥ÀæPÁgÀzÀ ªÀÄ¼É PÀAqÀÄ§AzÀgÀÆ, CzÀgÀ ¥Àæ¨sÁªÀ F ªÀ®AiÀÄzÀ°è PÀrªÉÄ.

DzÀgÉ GµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ CªÀÅUÀ½AzÀ GAmÁUÀÄªÀ ªÀÄ¼É ©ü£Àß ®PÀëtUÀ¼À£ÀÄß M¼ÀUÉÆArªÉ. F DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À PÉÃAzÀæzÀ°è PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ«zÀÄÝ EzÀgÀ ¸ÀÄvÀÛ®Æ ªÁAiÀÄÄªÀÅ ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÀÅzÀÄ. F PÀrªÉÄ MvÀÛqÀ PÉÃAzÀæªÀ£ÉßÃ DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀzÀ PÀtÄÚ JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. F DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄAzÀÄªÀjzÀAvÉ CªÀÅUÀ¼À ªÀÄÄR¨sÁUÀ ºÁUÀÆ »A¨sÁUÀzÀ°è C¢üPÀ ªÀÄ¼É ©Ã¼ÀÄªÀÅzÀÄ. F ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À ¥ÀæZÀAqÀ ªÉÃUÀ¢AzÀ GAmÁUÀÄªÀ JvÀÛgÀzÀ ¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ C¯ÉUÀ½AzÀ wÃgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼ÀÄ G¦à£À ¤Ãj¤AzÀ DªÀj¸À®àqÀÄªÀªÀÅ. »ÃUÉ ¸ÀªÀÄÄzÀæzÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ ¤Ãj¤AzÀ F ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼ÀÄ C¥ÁgÀ ºÁ¤UÉÆ¼ÀUÁUÀÄªÀªÀÅ.

¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ°è GµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ GµÀÚ ªÁAiÀÄÄgÁ²UÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ ²ÃvÀ ªÀ®AiÀÄzÀ ²ÃvÀªÁAiÀÄÄ gÁ²UÀ¼ÀÄ ¸ÀA¢ü¸ÀÄvÀÛªÉ. EªÀÅUÀ¼ÀÄ ºÉÆA¢gÀÄªÀ ¨sËwPÀ ®PÀëtUÀ¼ÁzÀ GµÁÚA±À, MvÀÛqÀ ªÀÄvÀÄÛ vÉÃªÁA±ÀUÀ¼ÀÄ «gÀÄzÀÞªÁVgÀÄªÀÅzÀjAzÀ EªÀÅ §ºÀÄ ¨ÉÃUÀ «Ä±ÀætUÉÆ¼ÀÄîªÀÅ¢®è. EzÀjAzÀ ºÀUÀÄgÀªÁVgÀÄªÀ GµÀÚªÁAiÀÄÄ gÁ²AiÀÄÄ ºÉZÀÄÑ ¨sÁgÀªÁVgÀÄªÀ ²ÃvÀªÁAiÀÄÄgÁ²AiÀÄ ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄªÀÅzÀÄ. F JgÀqÀÆ ªÁAiÀÄÄUÀ¼À£ÀÄß ¨ÉÃ¥Àðr¸ÀÄªÀ QjzÁzÀ ªÀ®AiÀÄªÀ£ÀÄß ‘ªÁAiÀÄÄ ªÀÄÄR’ ªÁAiÀÄÄ JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. »ÃUÉ GµÀÚ ªÉÄÃ¯ÉÃjzÀAvÉ CzÀgÀ GµÁÚA±ÀªÀÅ E½PÉAiÀiÁV, d¯ÁA±ÀªÀÅ WÀ¤ÃPÀj¹ ªÀÄ¼É ©Ã¼ÀÄªÀÅzÀÄ. DªÀvÀð ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À°è ªÁAiÀÄÄªÀÄÄRzÀÄzÀÝPÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ªÀÄ¼É ©Ã¼ÀÄªÀÅzÀjAzÀ F ¥ÀæPÁgÀzÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß ‘ªÁAiÀÄÄªÀÄÄR ªÀÄ¼É’ JAzÀÆ ¸ÀºÀ PÀgÉAiÀÄÄªÀgÀÄ. ¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ ªÀ®AiÀÄzÀ°è F ¥ÀæPÁgÀzÀ ªÀÄ¼É ªÁå¥ÀPÀªÁV ºÀAaPÉAiÀiÁVgÀÄªÀÅzÀ®èzÉ ºÀ®ªÁgÀÄ ¢£ÀUÀ¼ÀªÀgÉUÉ zsÁgÁPÁgÀªÁV ªÀÄÄAzÀÄªÀjAiÀÄÄªÀÅzÀÄ.

10. '''ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄt: '''

£ÁªÀÅ PÉ®ªÀÅ¨Áj F jÃwAiÀÄ ¸ÀA¨sÁµÀuÉAiÀÄ£ÀÄß PÉÃ½gÀÄvÉÛÃªÉ. UÀÄ®âUÁðzÀ°è vÀÄA¨Á©¹®Ä, ¸ÉPÉ eÁ¹Û, ªÀÄrPÉÃjAiÀÄ°è vÀÄA¨Á vÀtÚVgÀÄvÀÛzÉ. ªÀÄvÉÛ PÉÃ®ªÀÅ ¨Áj EªÀvÀÄÛ UÁ½ vÀÄA¨Á ©¹AiÀiÁVzÉ, UÁ½ vÀÄA¨Á vÀtÚVzÉ JA§ ªÀiÁvÀÄ PÉÃ¼ÀÄvÉÛÃªÉ. PÉ®ªÀÅ ¸À® ¨É½UÉÎ ZÀ½, ªÀÄzsÁåºÀß ©gÀÄ©¹®Ä, ¸ÁAiÀÄAPÁ® vÀÄA¨Á ¸ÉPÉ, ¤gÀ¨sÀæ DPÁ±À, PÉ®ªÀÅ ¨Áj ¢£ÀzÀ°è ªÀÄ¼ÉAiÀÄ ¸ÀÆZÀ£ÉAiÉÄÃ E®è ªÀÄ¼É GAmÁUÀÄªÀÅzÀ£ÀÄß £ÉÆÃrgÀÄvÉÛÃªÉ.

EªÉ®è ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß PÀÄjvÁzÀ ªÀiÁvÀÄUÀ¼ÀÄ. ªÁAiÀÄÄ¹Üw CxÀªÁ ºÀªÁªÀiÁ£À JAzÀgÉ AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÀÆ MAzÀÄ ¤¢üðµÀÖ ¸ÀÜ¼ÀzÀ C¯ÁàªÀ¢üAiÀÄ°è ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ WÀlPÁA±ÀUÀ¼ÁzÀ GµÁÚA±À, MvÀÛqÀ, ªÀiÁgÀÄvÀ, ªÀÄ¼É, EvÁå¢UÀ¼À §zÀ¯ÁªÀuÉ ªÀÄvÀÄÛ CªÀÅUÀ¼À ¸ÀgÁ¸Àj ¹ÜwAiÀÄ£ÀÄß w½¸ÀÄªÀÅzÀÄ ªÁAiÀÄÄ¹Üw CxÀªÁ ºÀªÁªÀiÁ£ÀªÀÅ ¸ÀÜ¼À¢AzÀ ¸ÀÜ¼ÀPÉÌ PÁ®¢AzÀ PÁ®PÉÌ ªÀåvÁå¸ÀªÁUÀÄvÀÛzÉ.

AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÉÆAzÀÄ «±Á® ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ ¢ÃWÀð PÁ®zÀ ¸ÀgÁ¸Àj ºÀªÁªÀiÁ£ÀzÀ ¹ÜwUÉ ªÁAiÀÄÄUÀÄt J£ÀÄßªÀgÀÄ. ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀÅ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 40 ªÀµÀðUÀ¼À ºÀªÁªÀiÁ£ÀzÀ ¸ÀgÁ¸ÀjAiÀÄ£ÀÄß ºÉÃ¼ÀÄvÀÛzÉ. ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß ¤AiÀÄAwæ¸ÀÄªÀ CA±ÀUÀ¼ÉAzÀgÉ GµÁÚA±À, MvÀÛqÀ, ªÀiÁgÀÄvÀ, DzÀæðvÉ, ªÉÆÃqÀ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ¼É dUÀwÛÛ£À J¯Áè zÉÃ±ÀUÀ¼ÀÆ vÀªÀÄäzÉÃ DzÀ «²µÀÖ ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢gÀÄvÀÛªÉ.

ªÁAiÀÄÄUÀÄtzÀ ¹ÜwUÀ¼ÀÄ ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ««zsÀ ¨sÁUÀUÀ¼À°è ««zsÀ jÃwAiÀiÁVgÀÄvÀÛzÉ. ªÁAiÀÄÄUÀÄtzÀ°è C£ÉÃPÀ ¥ÁæzÉÃ²PÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼ÀµÉÖÃ C®èzÉ IÄvÀÄPÁ°PÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀÆ PÀAqÀÄ §gÀÄvÀÛªÉ. ªÁAiÀÄÄUÀÄtzÀ ªÉÊeÁÐ¤PÀ CzsÀåAiÀÄ£ÀßªÀ£ÀÄß ªÁAiÀÄÄUÀÄt ±Á¸ÀÛç(climatology) JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄvÁÛgÉ.

10.J '''ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄtUÀ¼À £ÀqÀÄ«£À ªÀåvÁå¸À '''

ºÀªÁªÀiÁ£À:

ªÁAiÀÄÄUÀÄt:
 * AiÀiÁªÀÅzÉÃ MAzÀÄ 	¤¢ðµÀÖ PÁ®zÀ (C¯ÁàªÀ¢üAiÀÄ)ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ 	¥Àj¹Üw.
 * ºÀªÁªÀiÁ£ÀªÀÅ 	ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ DAvÀjPÀ WÀlPÁA±ÀUÀ¼ÁzÀ 	GµÁÚA±À, MvÀÛqÀ, ªÀiÁgÀÄvÀ, vÉÃªÁA±À, ªÀÄvÀÄÛ 	ªÀÈ¶×UÀ½AzÀ (ªÀÄ¼É¬ÄAzÀ) ¤zsÀðj¸À®àqÀÄªÀÅzÀÄ.
 * ºÀªÁªÀiÁ£À ¸ÀÆa¸À®Ä 	ZÀ½, ¤gÀ¨sÀæ DPÁ±À, ¸ÉSÉ, ªÉÆÃqÀ PÀ«zÀ, 	DºÁèzÀPÀgÀ, ©gÀÄ¸ÁzÀ UÁ½ EvÁå¢ ¥ÀzÀUÀ¼À 	§¼ÀPÉ.
 * EzÀÄ ¥Àæw UÀAmÉ, ¥Àæw¢£À 	¥ÀæwªÁgÀªÀÇ §zÀ¯ÁªÀuÉ ºÉÆAzÀÄvÀÛzÉ.


 * ¢ÃWÀð CªÀ¢üAiÀÄ 	ºÀªÁªÀiÁ£ÀzÀ ¸ÀgÁ¸Àj ¹Üw
 * ªÁAiÀÄÄ ªÀÄAqÀ®zÀ 	¨ÁºÀå CA±ÀUÀ¼ÁzÀ CPÁëA±À, ¸ÀªÀÄÄzÀæ¢AzÀ 	EgÀÄªÀzÀÆgÀ, ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖ ¢AzÀ EgÀÄªÀ 	JvÀÛgÀ, ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À ¢PÀÄÌ ¥ÀªÀðvÀUÀ¼ÀÄ, 	¸ÁUÀgÀ ¥ÀæªÁºÀ, ¨sÀÆªÉÄÃ¯ÉäöÊ ®PÀëtUÀ¼ÀÄ, 	ªÀ£À¸Ààw EvÁå¢UÀ½AzÀ ¤zsÀðj¸À®àqÀÄvÀÛzÉ.
 * ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß 	¸ÀÆa¸À®Ä GµÀÚ, ²ÃvÀ, ¸ÀªÀÄ²ÃvÉÆÃµÀÚ, 	Mt(±ÀÄµÀÌ) vÉÃªÀ¨sÀjvÀ, DzÀæðvÉ ªÀÄÄAvÁzÀ 	¥ÀzÀUÀ¼À §¼ÀPÉ.
 * EzÀÄ «¸ÁÛgÀªÁzÀ 	¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ ¢ÃWÀðPÁ®zÀ ¸ÀgÁ¸Àj ¹ÜwAiÀiÁVzÉ.

10.©. ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀÄªÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ:

DPÁëA±À, ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖ¢AzÀ EgÀÄªÀ JvÀÛgÀ, ¸ÀªÀÄÄzÀæ¢AzÀ EgÀÄªÀ zÀÆgÀ, ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ, ¸ÁUÀgÀ¥ÀæªÁºÀUÀ¼ÀÄ, ¥ÀªÀðvÀ ±ÉæÃtÂUÀ¼ÀÄ, ªÀ£À¸Ààw, ªÀÄtÄÚUÀ¼ÀÄ.

'''10.¹. ªÁAiÀÄÄ¹ÜwAiÀÄ ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£É, CzsÀåAiÀÄ£À, CªÀ±ÀåPÀvÉ:'''

ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ ªÉÊeÁÐ¤PÀ CzsÀåAiÀÄ£À ºÁUÀÆ DzÀgÀ ¨sËwPÀ ¥ÀæQæAiÉÄUÀ¼À«±ÉèÃµÉuÉAiÀÄ£ÀÄß “ºÀªÁªÀiÁ£À ±Á¸ÀÛç” (meteorology) J£ÀÄßªÀgÀÄ.

ªÁAiÀÄÄ¹ÜwAiÀÄ ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß ¤Ãr ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃqÀÄªÀ DzsÀÄ¤PÀ ¸ÁzsÀ£ÀUÀ¼À£ÀÄß £ÁªÀÅ FUÀ G¥ÀAiÉÆÃV¸ÀÄwÛzÉÝÃ£É. DzÀgÉ ¸Á«gÁgÀÄ ªÀµÀðUÀ¼À »AzÉAiÉÄÃ £ÀªÀÄä ¥ÀÆªÀðdgÀÄ, ¸ÀÆgÀå, ZÀAzÀæ, DPÁ±À, £ÀPÀëvÀæUÀ¼À «ÃPÀëuÉ¬ÄAzÀ, ¸À¸ÀåUÀ¼À°è PÀAqÀÄ§gÀÄªÀ §zÀ¯ÁªÀuÉUÀ½AzÀ, ¥ÁætÂUÀ¼À £ÀqÀªÀ½PÉUÀ½AzÀ ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£É ¥ÀqÉAiÀÄÄwÛzÀÝgÀÄ.

ªÁAiÀÄÄ¹Üw ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß £ÁªÀÅ JgÉqÀÄ «zsÀUÀ¼À°è ¥ÀqÉAiÀÄ§ºÀÄzÀÄ

1)C¯ÁàªÀ¢ü ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£É: EzÀÄ ªÀÄÄA¢£À 24 UÀAmÉAiÀÄ PÁ¯ÁªÀ¢üAiÀÄ ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£É.

2) ¢ÃWÁðªÀ¢üAiÀÄ ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£É: ªÀÄÄA§gÀÄªÀ JAlÄ ¢£ÀUÀ¼À ªÁAiÀÄÄ ¹ÜwAiÀÄ£ÀÄß w½zÀÄ PÉÆ¼Àî§ºÀÄzÀÄ ¥Àæ¥ÀAZÀzÀ ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 150PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ gÁµÀÖUÀ¼ÀÄ “ªÁAiÀÄÄ ªÉÊeÁÕ¤PÀ ¸ÀAWÀl£É&quot;AiÀÄ ¸ÀzÀ¸Àå gÁµÀÖUÀ¼ÁVªÉ. ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 10,000 ¨sÀÆPÉÃAzÀæUÀ¼ÀÄ §®Æ£ÀÄUÀ¼ÀÄ, ºÀqÀUÀÄUÀ¼ÀÄ, «ªÀiÁ£ÀUÀ¼ÀÄ, ºÁUÀÆ PÀÈvÀPÀ G¥ÀUÀæºÀUÀ½AzÀ ºÀªÁªÀiÁ£ÀzÀ ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£ÉAiÀÄ CAQ-CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAUÀæ»¸ÀÄvÀÛªÉ.

¨sÁgÀvÀzÀ°è ¥ÀæxÀªÀÄ ªÁAiÀÄÄ ¹Üw ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£Á PÉÃAzÀæ 1864 gÀ°è ¹ªÀÄèzÀ°è ¸ÁÜ¦vÀªÁ¬ÄvÀÄ ¥ÀæxÀªÀÄ ªÀÄºÁAiÀÄÄzÀÝzÀ £ÀAvÀgÀ F PÁAiÀiÁð®AiÀÄªÀ£ÀÄß ¥ÀÄuÉUÉ ¸ÀÜ¼ÁAvÀj¸À¯Á¬ÄvÀÄ. ¨sÁgÀvÀzÀ°è ¸ÀÄªÀiÁgÀÄ 400 PÀÆÌ ºÉZÀÄÑ ªÁAiÀÄÄ¹Üw «ÃPÀëuÁ®AiÀÄUÀ½ªÉ.

«±ÀézÁzÀåAvÀ EAzÀÄ ¸ÀªÀÄ£ÀéAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ «PÀ¹vÀ «zsÁ£ÀUÀ½AzÀ, CvÁåzsÀÄ¤PÀ ¸ÁzsÀ£ÀUÀ½AzÀ ªÁAiÀÄÄ¹Üw ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀAUÀæ»¸À¯ÁUÀÄwÛzÉ. ¸ÀéAAiÀÄZÁ°vÀ ªÁAiÀÄÄ¹Üw «ªÀiÁ£ÀUÀ¼ÀÄ, ¸ÀéAiÀÄAZÁ°vÀ ªÁAiÀÄÄ¹Üw ºÀqÀUÀÄUÀ¼ÀÄ, PÀÈvÀPÀ G¥ÀUÀæºÀUÀ¼ÀÄ ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ bÁAiÀiÁavÀæ ºÁUÀÆ CAQ CA±ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAUÀæ»¸ÀÄvÀÛªÉ. F ºÀªÁªÀiÁ£ÀzÀ ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£É ¸ÉÊ¤PÀjUÉ, «ªÀiÁ£ÀUÀ¼À ºÁgÁlPÉÌ, £Á«PÀjUÉ, gÉÊvÀjUÉ, PÉÊUÁjPÉUÀ½UÉ, ºÁUÀÆ d£ÀgÀÄ zÉÊ£ÀA¢£À PÁgÀåUÀ¼À£ÀÄß PÉÊUÉÆ¼Àî®Ä CvÀåªÀ±ÀåPÀªÁVzÉ.

'''ZÀlÄªÀnPÉ: 01 '–' `UÀÄA¥ÀÄZÀZÉð '''

'''GzÉÝÃ±À

ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀÅ ªÀÄ£ÀÄµÀå£À fÃªÀ£ÀzÀ ªÉÄÃ¯É ©ÃgÀÄªÀ ¥Àæ¨sÁªÀªÀ£ÀÄß CjvÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.

'''ºÀAvÀUÀ¼ÀÄ: '''

GzÁ: ªÀiÁ£ÀÆì£ï ªÀÄ¼ÉAiÀÄ «¥sÀ®vÉ, CwªÀÈ¶×, EvÁå¢.
 * ²©gÁyðUÀ¼À£ÀÄß 	UÀÄA¥ÀÄUÀ¼À£ÁßV «AUÀr¹j.
 * ¥ÀæwAiÉÆAzÀÄ 	UÀÄA¥ÀÄ vÀªÀÄä£ÀÄß PÀÈ¶PÀgÀÄ, 	PÉÊUÁjPÉÆÃzÀå«ÄUÀ¼ÀÄ, ªÁå¥ÁjUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 	ªÀAiÀÄ¸ÁìzÀ UÀÈºÀ¸ÀÜgÀÄ JazÀÄ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ 	¨sÁ«¹PÉÆ¼Àî°.
 * UÀÄA¦£ÀªÀgÀÄ 	ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀÅ ತಾವು 	ಆಯ್ದು ಕೊಂಡ ªÀÄ£ÀÄµÀå£À 	ಜೀವನದ 	ªÉÄÃ¯É 	ºÉÃUÉ ¥Àæ¨sÁªÀ / ¥ÀjuÁªÀÄ ©ÃgÀÄvÀÛzÉA§ÄzÀ£ÀÄß 	ZÀað¸À®Ä ºÉÃ½j.
 * ²©gÁyðUÀ½UÉ 	PÉ®ªÀÅ ¸À¤ßªÉÃ±À ºÁUÀÆ ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À 	GzÁºÀgÀuÉAiÀÄ£ÀÄß ªÀÄÄAavÀªÁVAiÉÄÃ ºÉÃ½ 	ZÀað¸À®Ä ¸ÀºÀPÀj¸ÀÄªÀÅzÀÄ.


 * ²©gÁyðUÀ¼ÀÄ 	vÁªÀÅ ¸ÀAUÀæ»¹ದ್ದÀ 	ªÀiÁ»w ºÁUÀÆ zÁR¯ÉUÀ¼À£ÀÄß ºÉÆÃ°¹ 	wÃªÀiÁð£ÀPÉÌ §gÀ®Ä w½¹j.

'''PÀ°PÁ ¥sÀ®: '''


 * MAzÀÄ 	¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀÅ ªÀiÁ£ÀªÀ fÃªÀ£À 	±ÉÊ°AiÀÄ£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀÄªÀ°è ºÉÃUÉ ¥ÀæªÀÄÄR 	¥ÁvÀæ ªÀ»¸ÀÄvÀÛzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß «ªÀÄ±ÁðvÀäPÀªÁV 	w½AiÀÄÄªÀgÀÄ.

'''ZÀlÄªÀnPÉ
 * 02 '''

GzÉÝÃ±À: ªÁAiÀÄÄ«£À°è ¸ÁgÀd£ÀPÀ ªÀÄvÀÄÛ DªÀÄèd£ÀPÀ JA§ JgÀqÀÄ ¥ÀæªÀÄÄR C¤®UÀ¼ÀÄ ºÁUÀÆ EvÀgÀ C¤®UÀ½ªÉ JAzÀÄ ¸ÁAPÉÃwPÀªÁV, ¥ÀæªÀiÁt ¸À»vÀªÁV PÀAqÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.

'''¨ÉÃPÁzÀ ¸ÁªÀÄVæUÀ¼ÀÄ:''' MAzÀÄ ªÉÄÃtzÀ §wÛ, ¨ÉAQ ¥ÉÆlÖt, JvÀÛgÀzÀ CAZÀÄ EgÀÄªÀ UÁf£À¥ÁvÉæ, vÀmÉÖ, UÁf£À ¯ÉÆÃl ªÀÄvÀÄÛ PÉA¥ÀÄ ±Á¬Ä (CxÀªÁ AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÀÆ §tÚ)

ºÀAvÀUÀ¼ÀÄ: 

ZÀlÄªÀnPÉ – 3 : JvÀÛgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ½UÉ ¥ÀæªÁ¸À PÉÊUÉÆ¼ÀÄîªÀzÀÄ.
 * ¥ÁvÉæAiÀÄ 	ªÀÄzsÀåzÀ°è ªÉÄÃtzÀ §wÛAiÀÄ£ÀÄß CAn¸ÀÄªÀÅzÀÄ 	(¤°è¸ÀÄªÀÅzÀÄ)
 * ªÉÄÃtzÀ 	§wÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆwÛ¸ÀÄªÀÅzÀÄ.
 * CzÀgÀ 	¸ÀÄvÀÛ CAzÀgÉ ªÉÄÃtzÀ §wÛAiÀÄ JvÀÛgÀzÀ 	PÁ®Ä¨sÁUÀzÀµÀÄÖ ¤ÃgÀ£ÀÄß ºÁPÀÄªÀÅzÀÄ.
 * £ÀAvÀgÀ 	PÉA¥ÀÄ±Á¬ÄAiÀÄ£ÀÄß ¤ÃjUÉ ¨ÉgÉ¸ÀÄªÀÅzÀÄ.
 * £ÀAvÀgÀ 	UÁf£À ¯ÉÆÃlªÀ£ÀÄß ¤zsÁ£ÀªÁV CzÀgÀ ªÉÄÃ¯É 	¨ÉÆÃgÀ¯ÁV ºÁPÀÄªÀÅzÀÄ.
 * PÉ®PÀëtUÀ¼À 	£ÀAvÀgÀ ªÉÄÃtzÀ §wÛAiÀÄ eÁé¯É £ÀA¢ºÉÆÃUÀÄvÀÛzÉ.
 * ¤Ãj£À 	ªÀÄlÖ PÀæªÉÄÃt KjgÀÄvÀÛzÉ.
 * ¯ÉÆÃlzÀ°ègÀÄªÀ 	DªÀÄèd£ÀPÀzÀ ¥ÀæªÀiÁtªÀÅ ªÀÄvÀÄÛ KjzÀ ¤Ãj£À 	¥ÀæªÀiÁt MAzÉÃ DVgÀÄvÀÛzÉ.
 * G½zÀ 	SÁ° ¯ÉÆÃlzÀ ¨sÁUÀ ¸ÁgÀd£ÀPÀ ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ 	C¤®UÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆa¸ÀÄvÀÛzÉ.

GzÉÝÃ±À
 * ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖ¢AzÀ JvÀÛgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ½UÉ

ºÉÆÃzÀAvÉ GµÁÚA±À PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀzÀ£ÀÄß «zÁåyðUÀ½UÉ ªÀÄ£ÀªÀjPÉ ªÀiÁqÀÄªÀzÀÄ.

¨ÉÃPÁzÀ ¸ÁªÀÄUÀæUÀ¼ÀÄ : DºÁgÀ, OµÀ¢üUÀ¼ÀÄ, ¸ÉéÃlgï, PÁåªÀÄgÁ, «rAiÉÆÃ PÁåªÀÄgÁ, ¯ÉÃR£À ¸ÁªÀÄUÀæUÀ¼ÀÄ, ¥ÀæªÁ¸À £ÀPÉë.

ZÀlÄªÀnPÉAiÀÄ «zsÁ£À :

ಪೂರ್ವ ಸೂಚನೆ

೧.ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು.

೨. ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿಗೆ ನಾಯಕನನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು.

೩. ಸಮಯ ಪರಿಪಾಲನೆ.

೪. ಶಿಸ್ತು ಪಾಲಿಸುವುದು.

೫. ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.

೬.ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಸೂಚನೆ ಕೊಡುವುದು.

೭. ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ.

೮. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು.

¤¢üðµÀÖ ¸ÀÆZÀ£ÉUÀ¼ÀÄ :

1. JvÀÛgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À ºÀªÁªÀiÁ£ÀzÀ¯ÁèUÀÄªÀ ªÀåvÁå¸À UÀÄgÀÄw¹ n¥ÀàtÂ §gÉAiÀÄ®Ä w½¸ÀÄªÀzÀÄ.

2. JvÀÛgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À «rAiÉÆÃ awæPÀgÀt ªÀÄqÀÄªÀzÀÄ.

3. ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖzÀ°è ªÀÄvÀÄÛ ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖ¢AzÀ JvÀÛgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ°è DUÀÄªÀ GµÁÚA±ÀzÀ Kj½vÀzÀ UÁæ¥sï gÀa¸À®Ä ºÉÃ¼ÀÄªÀzÀÄ.

¤ÃjQëvÀ PÀ°«£À ¥sÀ®UÀ¼ÀÄನ್

'''ZÀlÄªÀnPÉ
 * 1) ¸ÀªÀÄÄzÀæ ªÀÄlÖ¢AzÀ 	JvÀÛgÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀPÉÌ ºÉÆÃzÀAvÉ GµÁÚA±À 	PÀrªÉÄAiÀiÁUÀÄªÀzÀ£ÀÄß ªÀÄ£ÀªÀjPÉ 	ªÀiÁrPÉÆ¼ÀÄîªÀgÀÄ.
 * 2) ºÀªÁªÀiÁ£ÀzÀ¯ÁèUÀÄªÀ 	ªÀåvÁå¸À CjAiÀÄÄªÀgÀÄ.
 * 04 '''

'''GzÉÝÃ±À: '''¸ËgÀ ±ÁR ºÁUÀÆ ¨É¼ÀQ£À C¸ÀªÀiÁ£À ºÀAaPÉAiÀÄ£ÀÄß w½AiÀÄÄªÀÅzÀÄ.

'''¨ÉÃPÁUÀÄªÀ ¸ÁªÀÄVæUÀ¼ÀÄ:''' ºÀ¼À¢ §tÚzÀ gÀlÄÖ, ¤Ã° §tÚzÀ PÁUÀzÀ, ºÀ¼À¢ §tÚzÀ ªÀiÁPÀðgï ¥É£ÀÄß, PÀ¥ÀÄà §tÚzÀ gÀlÄÖ.

'''ºÀAvÀUÀ¼ÀÄ: '''

'''ZÀlÄªÀnPÉ
 * 20 	x 	20 ¸ÉA.«ÄÃ. C¼ÀvÉAiÀÄ°è ºÀ¼À¢gÀlÄÖ ªÀÄvÀÄÛ 	¤Ã° PÁUÀzÀªÀ£ÀÄß PÀvÀÛj¹j ªÀÄvÀÄÛ CAn¹j.
 * ¤Ã° 	PÁUÀzÀzÀ ªÀÄzsÀå¨sÁUÀzÀ°è 0' ¸ÀªÀÄ¨sÁdPÀªÀÈvÀÛªÀ£ÀÄß 	UÀÄgÀÄw¹j. £ÀAvÀgÀ D gÉÃSÉ¬ÄAzÀ ªÉÄÃ¯É ºÁUÀÆ 	PÉ¼ÀUÉ 5 ¸ÉA.«ÄÃ. CAvÀgÀzÀ°è 450 	CPÁëA±À ªÀÄvÀÄÛ 900 	CPÁëA±ÀªÀ£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹j.
 * 24 	x 	24 ¸ÉA.«ÄÃ. C¼ÀvÉAiÀÄ PÀ¥ÀÄà gÀlÄÖ PÀvÀÛj¹j. 	ªÀÄzsÀåzÀ°è 5x5 	¸ÉA.«ÄÃ. C¼ÀvÉAiÀÄ ¸ÀªÀÄ¨sÀÄeÁPÀÈwAiÀÄ 	gÀAzsÀæªÀ£ÀÄß ªÀiÁrj.
 * JgÀqÀÆ 	gÀlÄÖUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄÆgÀÄ Cr zÀÆgÀzÀ°è 	¸ÀªÀiÁ£ÁAvÀgÀªÁV E§âgÀÄ ªÀÄPÀÌ½AzÀ »r¹j.
 * PÀ¥ÀÄà 	§tÚzÀ gÀnÖ£À ªÀÄzsÀåzÀ°ègÀÄªÀ gÀAzsÀæ¢AzÀ 	¨ÁåljAiÀÄ£ÀÄß §¼À¹ ¨É¼ÀPÀÄ ©qÀÄªÀAvÉ 	E£ÉÆßAzÀÄ ªÀÄUÀÄ«UÉ ºÉÃ½j.
 * mÁZïð 	¸ÀÆgÀå£À£ÀÄß ¥Àæw¤¢ü¸ÀÄªÀAvÉ J¯Áè 	gÉÃSÉUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¨É¼ÀPÀ£ÀÄß ©qÀ®Ä ªÀÄPÀÌ½UÉ 	ºÉÃ½j.
 * AiÀiÁªÀ 	gÉÃSÉ ºÉZÀÄÑ ¥ÀæPÁ±ÀªÀiÁ£ÀªÁV PÁtÄvÀÛzÉA§Ä 	zÀ£ÀÄß «ÃQë¸À®Ä ªÀÄPÀÌ½UÉ ºÉÃ½.
 * 05 '''

'''GzÉÝÃ±À: '''ªÁAiÀÄÄªÀÅ MvÀÛqÀªÀ£ÀÄßAlÄ ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ JA§ÄzÀ£ÀÄß CxÉÊð¹PÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.

'''¨ÉÃPÁUÀÄªÀ ¸ÁªÀÄVæUÀ¼ÀÄ:''' MAzÀÄ aPÀÌ ºÀÆf, MAzÀÄ zÉÆqÀØ ºÀÆf, gÀ§âgï ¨ÁåAqï, ªÉÄÃtzÀ §wÛ, ¨ÉAQ ¥ÉÆlÖt, UÁf£À CxÀªÁ ¥Áè¹ÖPï PÉÆ¼ÀªÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÆgÀÄPÁ°£À ¸ÁÖöåAqï.

'''ºÀAvÀUÀ¼ÀÄ: '''

'''ZÀlÄªÀnPÉ
 * UÁf£À 	CxÀªÁ ¥Áè¹ÖPï PÉÆ¼ÀªÉUÉ §®Æ£ï C£ÀÄß gÀ§âgï 	¨ÁåAr¤AzÀ ©V¬Äj (avÀæzÀ°ègÀÄªÀAvÉ) §®Æ¤£À 	£ÉwÛAiÀÄ£ÀÄß ¸Àé®à PÀvÀÛj¹j.
 * F 	PÉÆ¼ÀªÉAiÀÄ£ÀÄß zÉÆqÀØ ºÀÆfAiÀÄ°èrj.
 * E£ÉÆßAzÀÄ 	§®Æ£À£ÀÄß zÉÆqÀØ ºÀÆfAiÀÄ ªÉÄÃ¯ÁãUÀzÀ°è 	ºÀgÀr gÀ§âgï ¨ÁåAqï ºÁQj.
 * zÉÆqÀØ 	ºÀÆfAiÀÄ£ÀÄß ªÉÄÃtzÀ §wÛAiÀÄ£ÀÄß ºÉÆwÛ¹ 	PÁ¬Ä¹.
 * DUÀ zÉÆqÀØ ºÀÆfAiÀÄ 	ªÉÄÃ¯ÁãUÀzÀ°è ºÀgÀrzÀ
 * §®Æ£ÀÄ ªÉÄÃ®PÉÌ 	H¢PÉÆ¼ÀÄîvÀÛzÉ.
 * 06 '''

'''GzÉÝÃ±À: '''¸ËgÀ ±ÁR¢AzÀ GµÀÚªÁzÀ ªÁAiÀÄÄ ºÀUÀÄgÀªÁV ªÉÄÃ¯ÉÃgÀÄvÀÛzÉ ªÀÄvÀÄÛ vÀA¥ÁzÀ ²ÃvÀªÁAiÀÄÄ ¨sÁgÀªÁV PÉ¼ÀV½AiÀÄÄvÀÛzÉ.

'''¨ÉÃPÁUÀÄªÀ ¸ÁªÀÄVæUÀ¼ÀÄ:''' JgÀqÀÄ UÁf£À ¯ÉÆÃl, JgÀqÀÄ UÁf£À CxÀªÁ ¥Áè¹ÖPï lÆå¨ïUÀ¼ÀÄ, JgÀqÀÄ §®Æ£ÀÄUÀ¼ÀÄ, gÀ§âgï ¨ÁåAqï, PÀÄ¢AiÀÄÄªÀ ¤ÃgÀÄ,

L¸ï vÀÄAqÀÄUÀ¼ÀÄ CxÀªÁ L¸ï ¤ÃgÀÄ.

ºÀAvÀUÀ¼ÀÄ: 


 * JgÀqÀÆ 	lÆå¨ïUÀ½UÉ §®Æ£ï C£ÀÄß ªÉÄÃ°¤AzÀ PÀÆj¹ 	gÀ§âgï ¨ÁåAqï ºÁQj.
 * JgÀqÀÆ 	lÆå¨ïUÀ¼À£ÀÄß JgÀqÀÄ ¥ÀævÉåÃPÀªÁzÀ UÁf£À 	¯ÉÆÃlzÀ°èrj.
 * MAzÀÄ 	¯ÉÆÃlzÀ°è PÀÄ¢AiÀÄÄªÀ ¤ÃgÀ£ÀÄß ¸ÀÄj¬Äj.
 * E£ÉÆßAzÀÄ 	¯ÉÆÃlPÉÌ L¸ï ¤ÃgÀÄ CxÀªÁ L¸ï vÀÄAqÀÄUÀ¼À£ÀÄß 	ºÁQj.

'''UÀªÀÄ¤¹: '''

PÉ® ¸ÀªÀÄAiÀÄzÀ £ÀAvÀgÀ PÀÄ¢AiÀÄÄªÀ ¤ÃgÀÄ ºÁQzÀ ¯ÉÆÃlzÀ°ègÀÄªÀ §®Æ£ÀÄ ªÉÄÃ®PÉÌ H¢PÉÆArgÀÄvÀÛzÉ. DzÀgÉ L¸ï vÀÄAqÀÄ ºÁQzÀ ¯ÉÆÃlzÀ°ègÀÄªÀ §®Æ£ÀÄ ¸ÀÄgÀÄn PÉÆAqÀÄ PÉ¼ÀªÀÄÄRªÁVgÀÄvÀÛzÉ.

'''ZÀlÄªÀnPÉ: 07 '–' UÀÄA¥ÀÄZÀZÉð / ¸É«Ä£Ágï '''

'''GzÉÝÃ±À

¨sÁgÀvÀzÀ°ègÀÄªÀ ««zsÀ 'IÄvÀÄªÀiÁ£À' (PÁ®UÀ¼ÀÄ)UÀ¼ÀÄ - MAzÀÄ

vÀÄ®£ÁvÀäPÀ ZÀZÉð.


 * ²©gÁyðUÀ¼À£ÀÄß £Á®ÄÌ 	vÀAqÀUÀ¼À£ÁßV «¨sÁV¸ÀÄªÀÅzÀÄ.
 * «ÄAZÀÄ ¥ÀnÖUÀ¼À°è F 	PÉ¼ÀV£À «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß §gÉzÀÄ qÀ§âzÀ°è 	ºÁQgÀÄªÀÅzÀÄ.
 * vÀAqÀzÀ°è AiÀiÁgÁzÀgÀÆ 	M§âgÀÄ §AzÀÄ qÀ§âzÀ°è MAzÀÄ «ÄAZÀÄ¥ÀnÖAiÀÄ£ÀÄß 	vÉUÉzÀÄPÉÆ¼ÀÄîªÀÅzÀÄ.
 * aÃn CxÀªÁ «ÄAZÀÄ¥ÀnÖAiÀÄ°è 	ºÉ¸Àj¹gÀÄªÀ «µÀAiÀÄzÀ §UÉÎ vÀAqÀzÀ°è 	ZÀað¸ÀÄªÀÅzÀÄ.
 * vÀAqÀzÀ°è AiÀiÁgÀzÀgÀÆ 	M§âgÀÄ vÀAqÀªÀ£ÀÄß ¥Àæw¤¢ü¹ «µÀAiÀÄªÀ£ÀÄß 	ªÀÄAr¸ÀÄªÀÅzÀÄ.

'''«µÀAiÀÄ: '''

'''ºÀAvÀUÀ¼ÀÄ: '''
 * ªÀÄÄAUÁgÀÄ 	ªÀÄ¼ÉUÁ®
 * »AUÁgÀÄ 	ªÀÄ¼ÉUÁ®
 * ZÀ½UÁ®
 * ¨ÉÃ¹UÉ 	PÁ®

¸ÀÆZÀ£É: ªÉÄÃ®ÌAqÀ ZÀlÄªÀnPÉAiÀÄ£ÀÄß C¼ÀªÀr¹PÉÆ¼Àî§ºÀÄzÁzÀ EvÀgÀ «µÀAiÀÄUÀ¼ÀÄ.
 * »A¢£À 	¢£ÀªÉÃ J¯Áè vÀAqÀzÀªÀjUÀÆ «µÀAiÀÄUÀ¼À£ÀÄß 	¤ÃqÀÄªÀÅzÀÄ.
 * ¸ÀA§AzsÀ¥ÀlÖ 	vÀAqÀzÀªÀgÀÄ «µÀAiÀÄPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ 	¥ÀjPÀgÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAUÀæ»¹ ZÀZÉðAiÀÄ°è 	¨sÁUÀªÀ»¸ÀÄªÀÅzÀÄ.

'''ZÀlÄªÀnPÉ: 08 '''
 * PÀ£ÁðlzÀPÀ 	IÄvÀÄªÀiÁ£ÀzÀ ªÉÊ¥ÀjÃvÀå.
 * ¨sÁgÀvÀzÀ 	¥ÀgÁåAiÀÄ ¢éÃ¥ÀzÀ DPÁgÀ ªÁAiÀÄÄUÀÄt 	¤zsÀðj¸ÀÄªÀ°è ¥ÀæªÀÄÄR ¥ÁvÀæ ªÀ»¹zÉ.

'''GzÉÝÃ±À

'''ºÀAvÀUÀ¼ÀÄ: '''
 * MAzÀÄ 	¥ÀæzÉÃ±ÀzÀ ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀÄªÀ°è 	CzÀgÀ ªÀÄÆ® WÀlPÀUÀ¼ÁzÀ ¸ÀÆgÉÆåÃzÀAiÀÄ, 	¸ÀÆgÁå¸ÀÛ, GµÀÚvÉ, UÁ½ ©Ã¸ÀÄªÀ ¢PÀÄÌ, 	MvÀÛqÀ, DzÀæðvÉ, ªÉÆÃqÀ EvÁå¢UÀ¼À£ÀÄß 	CªÀ®A©¹zÉ JAzÀÄ CjAiÀÄÄªÀÅzÀÄ.
 * ¸ÀgÁ¸Àj 	ªÁAiÀÄÄUÀÄtªÀ£ÀÄß ¤zsÀðj¸ÀÄªÀ jÃwAiÀÄ£ÀÄß 	w½AiÀÄÄªÀÅzÀÄ.


 * ªÀÈvÀÛ 	¥ÀwæPÉUÀ¼ÀÄ, ¤AiÀÄvÀ PÁ°PÉUÀ¼À ¸ÀºÁAiÀÄ¢AzÀ 	¤ÃªÀÅ ªÁ¹¸ÀÄªÀ ¸ÀÜ¼ÀzÀ MAzÀÄ ªÁgÀzÀ 	ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß ¸ÀAUÀæ»¹j.
 * gÉÃrAiÉÆÃ 	CxÀªÁ zÀÆgÀzÀ±Àð£ÀUÀ¼À ¸ÀºÁAiÀÄ¢AzÀ ¨sÁgÀvÀzÀ 	AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÀÆ £Á®ÄÌ ¥ÀæªÀÄÄR £ÀUÀgÀUÀ¼À 	ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß ¸ÀAUÀæ»¹j.
 * zÀvÁÛA±ÀUÀ¼À£ÀÄß 	¸ÀAUÀæ»¹, zÁR°¹j.
 * ¸ÀÆgÉÆåÃzÀAiÀÄ, 	¸ÀÆgÁå¸ÀÛ, PÀ¤µÀ× ºÁUÀÆ UÀjµÀ× GµÁÚA±À, 	ªÉÆÃqÀ PÀ«¢gÀÄªÀÅzÀÄ, ªÀÄ¼É, ¸Á¥ÉÃPÀë 	DzÀæðvÉ EvÁå¢UÀ¼À£ÀÄß MAzÀÄ ªÁgÀzÀªÀgÉUÉ 	zÁR¯É ZÁnð£À°è zÁR°¹j, ªÀgÀ¢ vÀAiÀiÁj¹.
 * ªÁgÀzÀ 	PÉÆ£ÉAiÀÄ°è vÀAiÀiÁj¹zÀ ªÀgÀ¢AiÀÄ£ÀÄß 	vÀgÀUÀwAiÀÄ°è ªÀÄAr¹j. 

7. ²PÀëPÀjUÉ ¸À®ºÉUÀ¼ÀÄ


 * “ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®”zÀ 	«ZÁgÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ ¥ÀÄ¸ÀÛPÀUÀ¼À£ÀÄß N¢ 	ªÀiÁ»w ¸ÀAUÀæ»¹j.

'''¤ÃqÀ§ºÀÄzÁzÀ ¸ÀAUÀwUÀ¼ÀÄ'''
 * «zÁåyðUÀ½UÉ 	AiÀiÁªÀÅzÁzÀgÉÆAzÀÄ ¸ÀAUÀwAiÀÄ£ÀÄß ¤Ãr “ªÀ¸ÀÄÛ 	CzsÀåAiÀÄ£À”(Case 	study) PÉÊUÉÆ¼Àî®Ä 	ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£À ¤Ãr.

GzÁºÀgÀuÉ


 * 2011 gÀ°è d¥Á£ï 	zÉÃ±ÀzÀ°è GAmÁzÀ ¸ÀÄ£Á«Ä
 * CwÃªÀÈ¶×
 * ZÀAqÀªÀiÁgÀÄvÀ
 * “ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ” 	«ZÁgÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ avÀæUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAUÀæ»¹ 	“avÀæ¸ÀA¥ÀÄl” 	vÀAiÀiÁj¸À®Ä «zÁåyðUÀ½UÉ ¸ÀÆZÀ£É/ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£À 	¤Ãr.


 * ¥ÀjPÀ®à£ÉUÀ¼À£ÀÄß 	¸ÀàµÀÖ¥Àr¸À®Ä ¸ÀÆPÀÛ ZÀlÄªÀnPÉUÀ¼À£ÀÄß 	ºÉaÑ£À ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è PÉÊUÉÆ½îj. EzÀgÀ°è 	«zÁåyðUÀ¼À ¥Á¯ÉÆÎ¼ÀÄî«PÉUÉ CªÀPÁ±À«gÀ°.


 * CAvÀeÁð®zÀ°è 	‘ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®’zÀ 	«ZÁgÀPÉÌ ¸ÀA§A¢ü¹zÀAvÉ «¥sÀÄ®ªÁzÀ ªÀiÁ»w, 	avÀæUÀ¼ÀÄ, «rAiÉÆÃ vÀÄtÄPÀÄUÀ¼ÀÄ ®¨sÀå«zÉ. 	CzÀ£ÀÄß ¸ÀªÀÄ¥ÀðPÀªÁV §¼À¹PÉÆ½îj.


 * «zÁåyðUÀ¼À°ègÀÄªÀ 	¸ÀÄ¥ÀÛ¥Àæw¨sÉUÀ¼À£ÀÄß UÀÄgÀÄw¹ ¥ÉÆæÃvÁì»¹.


 * GµÀÚvÉ, ªÀiÁgÀÄvÀ 	ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄ¼É ªÀÄ¼É EvÁå¢UÀ¼À §UÉÎ ¤ªÀÄä 	¸ÀÄvÀÛ°£À ¸ÀªÀiÁdzÀ°è ºÁ¸ÀÄ ºÉÆPÁÌVgÀÄªÀ 	d£À¥ÀzÀ «ZÁgÀ/PÀxÉUÀ¼À£ÀÄß/£ÀA©PÉUÀ¼À£ÀÄß 	¸ÀAUÀæ»¹j.


 * ¸À«ÄÃ¥ÀzÀ 	“ºÀªÁªÀiÁ£À 	ªÀÄÄ£ÀÆìZÀ£Á PÉÃAzÀæ” 	PÉÌ ¨sÉÃn ¤Ãrj.


 * ¨sÀÆUÉÆÃ¼À±Á¸ÀÛçPÉÌ 	¸ÀA§A¢ü¹zÀ “ªÀ¸ÀÄÛ¥ÀæzÀ±Àð£À”ªÀ£ÀÄß 	±Á¯ÉAiÀÄ°è K¥Àðr¹.


 * «zÁåyðUÀ¼À°è 	ªÉÊeÁÕ¤PÀ ªÀÄ£ÉÆÃ¨sÁªÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ¨É¼É¸À®Ä 	MvÀÄÛ ¤Ãrj.

=
 * ¤ÃªÀÅ ªÁ¹¸ÀÄªÀ 	¸ÀÜ¼ÀzÀ°è£À ¸À¸ÀåUÀ¼À ¸ÀégÀÆ¥À ºÁUÀÆ 	¥ÁætÂUÀ¼À £ÀqÀªÀ½PÉUÀ¼À°è DUÀÄªÀ 	§zÀ¯ÁªÀuÉUÀ¼À£ÀÄß «ÃQë¹j. §zÀ¯ÁzÀ 	ªÁAiÀÄÄ¹ÜwUÉ CªÀÅUÀ¼À ¸ÀàAzÀ£ÉAiÀÄ£ÀÄß 	PÀAqÀÄ»rzÀÄ zÁR°¹j. F AiÉÆÃd£É vÀAiÀiÁj¸À®Ä 	«zÁåyðUÀ½UÉ ªÀiÁUÀðzÀ±Àð£À ¤Ãr.


 * ‘ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®’PÉÌ 	¸ÀA§A¢ü¹zÀ EwÛÃa£À ±ÉÆÃzsÀ£ÉUÀ¼ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ 	ªÀiÁ»wAiÀÄ£ÀÄß ¸ÀAUÀæ»¹ ±Á¯ÉAiÀÄ ¥ÀæPÀl£Á 	ºÀ®UÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¥ÀæzÀ²ð¹j.

8. ¸Á¥sÀ®å ¥ÀjÃPÉë

I. '''F PÉ¼ÀV£À ¥Àæ±ÉßUÀ½UÉ 1-2 ªÁPÀåUÀ¼À°è GvÀÛj¹j.'''

a) ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ® ªÉAzÀgÉÃ£ÀÄ?

b) ¥ÀjªÀvÀð£Á ªÀÄAqÀ®zÀ «±ÉÃµÀvÉ K£ÀÄ? w½¹j.

c) GµÁÚA±ÀzÀ ¸ÁªÀiÁ£Àå E½PÉ zÀgÀ JAzÀgÉÃ£ÀÄ?

d) zÀQët UÉÆÃ¯ÁzsÀðzÀ°è ¥ÀæwªÁtÂdå ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼À£ÀÄß K£ÉAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄvÁÛgÉ?

e) DzÀæðvÉ JAzÀgÉÃ£ÀÄ? EzÀgÀ JgÀqÀÄ «zsÀUÀ¼À£ÀÄß ªÁåSÁå¤¹j.

'''II. F PÉ¼ÀV£À ©lÖ ¸ÀÜ¼ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆPÀÛ¥ÀzÀUÀ½AzÀ ¨sÀwðªÀiÁrj.'''

a) ___________________ fÃªÀgÀPÀëPÀ ¥ÀzÀgÀÄ J¤¹zÉ.

b) ªÀ¸ÀÄÛ«£À MAzÀÄ PÀt¢AzÀ E£ÉÆßAzÀÄ PÀtPÉÌ ¸Àà±Àð¢AzÀ GAmÁUÀÄªÀ GµÁÚA±ÀzÀ

ZÀ®£ÉAiÀÄ£ÀÄß ________________ J£ÀÄßªÀgÀÄ.

c) MAzÉÃ ¥ÀæªÀiÁtzÀ MvÀÛqÀªÀ£ÀÄß ºÉÆA¢zÀ ¥ÀæzÉÃ±ÀUÀ¼À£ÀÄß ¸ÉÃj¸ÀÄªÀ gÉÃSÉ __________

d) MAzÀÄ UÀjµÀÖ GµÁÚA±ÀzÀ°è UÀjµÀÖ ¥ÀjªÀiÁtzÀ°è ¤ÃgÁ«AiÀÄ£ÀÄß »r¢lÄÖPÉÆArgÀÄªÀ

ªÁAiÀÄÄ«UÉ ______________ J£ÀÄßªÀgÀÄ.

e) d¯ÁPÀµÀðPÀ PÀtUÀ¼À ªÉÄÃ¯É ¸ÁA¢æÃPÀgÀt ºÉÆA¢zÀ ¸ÀÆPÀëöä¤Ãj£À ºÀ¤UÀ¼ÀÄ ________

UÀ¼ÁV ¥Àjt«Ä¸ÀÄvÀÛªÉ.

'''III. F PÉ¼ÀV£À ¥Àæ±ÉßUÀ½UÉ 3-4 ªÁPÀåUÀ¼À°è GvÀÛj¹j.'''

a) ºÀªÁªÀiÁ£À ªÀÄvÀÄÛ ªÁAiÀÄÄUÀÄtUÀ¼À £ÀqÀÄ«£À ªÀåvÁå¸ÀUÀ¼ÉÃ£ÀÄ?

b) ¥ÀªÀðvÀ ªÀÄ¼ÉAiÀÄ£ÀÄß avÀæ¸À»vÀ «ªÀj¹j.

'''IV. '''a) ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ avÀæ §gÉzÀÄ ««zsÀ ¥ÀzÀgÀUÀ¼À£ÀÄß ºÉ¸Àj¹j.

b) ¨sÀÆªÀÄAqÀ®zÀ MvÀÛqÀ ¥ÀnÖUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀÆa¸ÀÄªÀ avÀæ §gÉzÀÄ ªÀiÁgÀÄvÀUÀ¼ÀÄ ©Ã¸ÀÄªÀ ¢PÀÌ£ÀÄß

¸ÀÆa¹j.

ಹವಾಗುಣ ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣ
 * 1) a) ªÁAiÀÄÄªÀÄAqÀ®zÀ 	«ZÁgÀUÀ½UÉ ¸ÀA§A¢ü¹zÀ avÀæUÀ¼À£ÀÄß ¸ÀAUÀæ»¹j.   ºÉaÑ£À 	CzsÀåAiÀÄ£ÀPÁÌV ¸ÀÆa¸À®àlÖ ¥ÀÆgÀPÀ ªÀiÁ»w
 * 1) www.imd.gov.in
 * 2) http://library.thinkquest.org
 * 3) www.google.com
 * 4) www.wikipedia.com

[]

[]

[]

ಉಷ್ಣಾಂಶ -

[]

ವಾಯುವಿನ ಒತ್ತಡ

[]

ಗಾಳಿಗಳು

[]

ಆರ್ದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮಳೆ

[]

[]