"ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ" ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಮಧ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
(ಅದೇ ಬಳಕೆದಾರನ ೮ ಮಧ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ) | |||
೧ ನೇ ಸಾಲು: | ೧ ನೇ ಸಾಲು: | ||
− | =ಚಟುವಟಿಕೆ - ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಹೆಸರು= | + | =ಚಟುವಟಿಕೆ ಸಂಖ್ಯ-೧- ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಹೆಸರು= |
− | ದುರ್ಬಲ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸತುವಿನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು (ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ) | + | '''ದುರ್ಬಲ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸತುವಿನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು (ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ)''' |
==ಅಂದಾಜು ಸಮಯ== | ==ಅಂದಾಜು ಸಮಯ== | ||
40 ನಿಮಿಷ | 40 ನಿಮಿಷ | ||
೧೯ ನೇ ಸಾಲು: | ೧೯ ನೇ ಸಾಲು: | ||
==ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ== | ==ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ== | ||
+ | |||
==ಪ್ರಸಕ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== | ==ಪ್ರಸಕ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== | ||
==ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಸಹವರ್ತನೆಗಳು, /ಲಿಂಕ್ ಗಳು/ಕರಣಿಗಳು== | ==ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಸಹವರ್ತನೆಗಳು, /ಲಿಂಕ್ ಗಳು/ಕರಣಿಗಳು== | ||
೩೪ ನೇ ಸಾಲು: | ೩೫ ನೇ ಸಾಲು: | ||
=ಚಟುವಟಿಕೆ ಸಂಖ್ಯ್-೨ = | =ಚಟುವಟಿಕೆ ಸಂಖ್ಯ್-೨ = | ||
− | ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣದೊಂದಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪ್ರತಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು (ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ) | + | '''ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣದೊಂದಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪ್ರತಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು (ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ)''' |
==ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅಥವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು== | ==ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅಥವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು== | ||
ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್,<br> | ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್,<br> | ||
೪೭ ನೇ ಸಾಲು: | ೪೮ ನೇ ಸಾಲು: | ||
==ವೀಕ್ಷಣೆ == | ==ವೀಕ್ಷಣೆ == | ||
*ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆಯ ಮೇಲೆ ತಾಮ್ರ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ | *ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆಯ ಮೇಲೆ ತಾಮ್ರ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ | ||
− | + | *ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ದ್ರಾವಣವು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. | |
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣ<br> | ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣ<br> | ||
− | CuSO4 +Fe---->FeSO4+Cu | + | CuSO4 +Fe---->FeSO4+Cu |
==ವಿವರಣೆ / ತೀರ್ಮಾನ :== | ==ವಿವರಣೆ / ತೀರ್ಮಾನ :== | ||
೫೬ ನೇ ಸಾಲು: | ೫೭ ನೇ ಸಾಲು: | ||
ಎರಡನೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣವು ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ತಾಮ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರನಾಳದಲ್ಲಿ ಫೆರಸ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಉಂಟಾಗಿದೆ (ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ದ್ರಾವಣ).ಇದರಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣವು ತಾಮ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿವರ್ತನೀಯ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. | ಎರಡನೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣವು ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ತಾಮ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರನಾಳದಲ್ಲಿ ಫೆರಸ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಉಂಟಾಗಿದೆ (ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ದ್ರಾವಣ).ಇದರಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣವು ತಾಮ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿವರ್ತನೀಯ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. | ||
+ | {{#ev:youtube|rTnuvd_OJ84| 400}}<br> | ||
+ | https://youtu.be/rTnuvd_OJ84 - | ||
+ | |||
==ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು( ಚರ್ಚಾಧಾರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು)== | ==ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು( ಚರ್ಚಾಧಾರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು)== | ||
It is a good example for various chemical reactions taking place around us in our daily life.<br> | It is a good example for various chemical reactions taking place around us in our daily life.<br> |
೦೬:೫೬, ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫ ದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆವೃತ್ತಿ
ಚಟುವಟಿಕೆ ಸಂಖ್ಯ-೧- ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಹೆಸರು
ದುರ್ಬಲ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸತುವಿನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು (ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ)
ಅಂದಾಜು ಸಮಯ
40 ನಿಮಿಷ
ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅಥವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
ದುರ್ಬಲ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ಪ್ರನಾಳ,
ಸ್ಪಿರಿಟ್ ದೀಪ,
ಗಾಜಿನ ನಳಿಕೆ
ಸತು
ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತ/ ಸೂಚನೆಗಳು, ಇದ್ದರೆ
- ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಪ್ರಾನ್ ಧರಿಸಬೇಕು./ wear apron in laboratory
- ಚಟುವಟಿಕೆ 1 ನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ Mg, Zn, Feಹಾಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದು. ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ( ದು. HCl, ದು. H2SO4, ದು. HNO3) ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮಾಡಿ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
- ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಇರಲು ತಿಳಿಸುವುದು
- ಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೈಗೆ ಗ್ಲೌಸ್ ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು.
- ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ ವಿಷಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬರಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಬೇಡಿ.
- ಪ್ರಯೋಗದ ನಂತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು./ Clean the apparatus properly after the experiment to avoid chemical reactions.
ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ
ಪ್ರಸಕ್ತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಸಹವರ್ತನೆಗಳು, /ಲಿಂಕ್ ಗಳು/ಕರಣಿಗಳು
ವಿಧಾನ: (ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು ಹೇಗೆ)
- ಒಂದು ಪ್ರನಾಳದಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನ ನಳಿಕೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ5 ml ನಷ್ಟು ದು. ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಇದಕ್ಕೆ ಸತುವಿನ 2-3 ಚೂರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.
- ಈಗ ಪ್ರನಾಳದಲ್ಲಿ ಸತುವು ದು. ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
- ಈಗ ಪ್ರನಾಳದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಅನಿಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವವರೆಗೆ ಇದ್ದು ನಂತರ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ದೀಪದ ಜ್ವಾಲೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಬೆರಳನ್ನು ತೆರೆಯಿರಿ.
- ಈಗ 'ಪಾಪ್' ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು
- ಇದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನಿಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣ
Zn +2 HCl---> ZnCl2 +H2
ಚಟುವಟಿಕೆ ಸಂಖ್ಯ್-೨
ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣದೊಂದಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪ್ರತಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು (ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ)
ಬೇಕಾಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅಥವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು
ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್,
ನೀರು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆಗಳು
ದಾರ
ಕೋನಿಕಲ್ ಫ್ಲಾಸ್ಕ್ / ಬೀಕರ್
ವಿಧಾನ: (ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುವುದು ಹೇಗೆ)
- ಒಂದು ಬೀಕರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ml ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಈ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಒಂದು ಪ್ರನಾಳಕ್ಕೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆಯನ್ನು ದಾರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಳಿಬಿಡಿ.
- ಸುಮಾರು 30 ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ಮೊಳೆಯನ್ನು ಪ್ರನಾಳದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದು ಗಮನಿಸಿ.
ವೀಕ್ಷಣೆ
- ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆಯ ಮೇಲೆ ತಾಮ್ರ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ
- ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ದ್ರಾವಣವು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣ
CuSO4 +Fe---->FeSO4+Cu
ವಿವರಣೆ / ತೀರ್ಮಾನ :
ಮೊದಲನೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸತುವು ದು. ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಿಂದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ನ್ನು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿದೆ ಅಥವಾ ಲೋಹಗಳು ದುರ್ಬಲ ಆಮ್ಲಗಳೊಂದೆಗೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು.
ಎರಡನೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣವು ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ತಾಮ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರನಾಳದಲ್ಲಿ ಫೆರಸ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಉಂಟಾಗಿದೆ (ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ದ್ರಾವಣ).ಇದರಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣವು ತಾಮ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿವರ್ತನೀಯ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
{{#ev:youtube|rTnuvd_OJ84| 400}}
https://youtu.be/rTnuvd_OJ84 -
ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು( ಚರ್ಚಾಧಾರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು)
It is a good example for various chemical reactions taking place around us in our daily life.
ಮಾಲ್ಯಮಾಪನ(ಮಗುವಿನ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು)
- ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅನಿಲದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವಿರಿ ?
- ಒಂದು ಪ್ರನಾಳದಲ್ಲಿರುವ ದುHCl ಕ್ಕೆ ಕೆಲವು Zn ವಿನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ.ನಿಮ್ಮ ವೀಕ್ಷಣೆ ಏನು ? ನಿಮ್ಮ ತೀರ್ಮಾನವೇನು ?
- ಒಂದು ಪ್ರನಾಳದಲ್ಲಿರುವ ದುHCl ಕ್ಕೆ ಕೆಲವು Zn ವಿನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
- ಕಬ್ಬಿಣವು ತಾಮ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿವರ್ತನೀಯ ಎಂದು ಹೇಗೆ ನಿರೂಪಿಸುವಿರಿ.
- ಒಂದು ಬೀಕರಿನಲ್ಲಿರುವ CuSO4 ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆಯನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಬರೆಯಿರಿ.
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಮುಖ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಪುಟಕ್ಕೆ ಹಿಂದುರುಗಿ ವಿಷಯ ಪುಟದ ಲಿಂಕ್